Knowledge, Theory of -- Early works to 1800; Philosophy -- Early works to 1800
XXXI. Sed, ut omnes istos aculeos et totum tortuosum genus disputandi
relinquamus ostendamusque qui simus, iam explicata tota Carneadis sententia
Antiochea ista corruent universa. Nec vero quicquam ita dicam, ut quisquam
id fingi suspicetur: a Clitomacho sumam, qui usque ad senectutem cum
Carneade fuit, homo et acutus, ut Poenus, et valde studiosus ac diligens.
Et quattuor eius libri sunt de sustinendis adsensionibus. Haec autem, quae
iam dicam, sunt sumpta de primo. 99. Duo placet esse Carneadi genera
visorum, in uno hanc divisionem: 'alia visa esse quae percipi possint, alia
quae non possint,' in altero autem: 'alia visa esse probabilia; alia non
probabilia.' Itaque, quae contra sensus contraque perspicuitatem dicantur,
ea pertinere ad superiorem divisionem: contra posteriorem nihil dici
oportere: qua re ita placere: tale visum nullum esse, ut perceptio
consequeretur, ut autem probatio, multa. Etenim contra naturam esset, si
probabile nihil esset. Et sequitur omnis vitae ea, quam tu, Luculle,
commemorabas, eversio. Itaque et sensibus probanda multa sunt, teneatur
modo illud, non inesse in iis quicquam tale, quale non etiam falsum nihil
ab eo differens esse possit. Sic, quidquid acciderit specie probabile, si
nihil se offeret quod sit probabilitati illi contrarium, utetur eo sapiens
ac sic omnis ratio vitae gubernabitur. Etenim is quoque, qui a vobis
sapiens inducitur, multa sequitur probabilia, non comprehensa neque
percepta neque adsensa, sed similia veri: quae nisi probet, omnis vita
tollatur. 100. Quid enim? conscendens navem sapiens num comprehensum animo
habet atque perceptum se ex sententia navigaturum? Qui potest? Sed si iam
ex hoc loco proficiscatur Puteolos stadia triginta, probo navigio, bono
gubernatore, hac tranquillitate, probabile videatur se illuc venturum esse
salvum. Huius modi igitur visis consilia capiet et agendi et non agendi,
faciliorque erit, ut albam esse nivem probet, quam erat Anaxagoras, qui id
non modo ita esse negabat, sed sibi, quia sciret aquam nigram esse, unde
illa concreta esset, albam ipsam esse, ne videri quidem. 101. Et quaecumque
res eum sic attinget, ut sit visum illud probabile neque ulla re impeditum,
movebitur. Non enim est e saxo sculptus aut e robore dolatus, habet corpus,
habet animum, movetur mente, movetur sensibus, ut ei multa vera videantur,
neque tamen habere insignem illam et propriam percipiendi notam: eoque
sapientem non adsentiri, quia possit eiusdem modi exsistere falsum aliquod,
cuius modi hoc verum. Neque nos contra sensus aliter dicimus ac Stoici, qui
multa falsa esse dicunt, longeque aliter se habere ac sensibus videantur.
Public-domain text, read in full here on John Shaqi.
Reviews
Reviews
No reviews yet
Be the first to share your thoughts on this work.
Elsewhere in the archive
Join the Discussion
Join the discussion
Sign in to leave a comment or review.
Sign InorCreate an account