Knowledge, Theory of -- Early works to 1800; Philosophy -- Early works to 1800
comprehendique, eadem nos, si modo probabilia sint, videri dicimus.
XXXIII. Sic igitur inducto et constituto probabili, et eo quidem expedito,
soluto, libero, nulla re implicato, vides profecto, Luculle, iacere iam
illud tuum perspicuitatis patrocinium. Isdem enim hic sapiens, de quo
loquor, oculis quibus iste vester caelum, terram, mare intuebitur, isdem
sensibus reliqua, quae sub quemque sensum cadunt, sentiet. Mare illud, quod
nunc Favonio nascente purpureum videtur, idem huic nostro videbitur, nec
tamen adsentietur, quia nobismet ipsis modo caeruleum videbatur, mane
ravum, quodque nunc, qua a sole collucet, albescit et vibrat dissimileque
est proximo et continenti, ut, etiam si possis rationem reddere cur id
eveniat, tamen non possis id verum esse, quod videbatur oculis, defendere.
106. Unde memoria, si nihil percipimus? Sic enim quaerebas. Quid? meminisse
visa nisi comprehensa non possumus? Quid? Polyaenus, qui magnus
mathematicus fuisse dicitur, is postea quam Epicuro adsentiens totam
geometriam falsam esse credidit, num illa etiam, quae sciebat, oblitus est?
Atqui, falsum quod est, id percipi non potest, ut vobismet ipsis placet. Si
igitur memoria perceptarum comprehensarumque rerum est, omnia, quae quisque
meminit, habet ea comprehensa atque percepta. Falsi autem comprehendi nihil
potest, et omnia meminit Siron Epicuri dogmata. Vera igitur illa sunt nunc
omnia. Hoc per me licet: sed tibi aut concedendum est ita esse, quod minime
vis, aut memoriam mihi remittas oportet et fateare esse ei locum, etiam si
comprehensio perceptioque nulla sit. 107. Quid fiet artibus? Quibus? Iisne,
quae ipsae fatentur coniectura se plus uti quam scientia, an iis, quae
tantum id, quod videtur, secuntur nec habent istam artem vestram, qua vera
et falsa diiudicent?
Sed illa sunt lumina duo, quae maxime causam istam continent. Primum enim
negatis fieri posse ut quisquam nulli rei adsentiatur. At id quidem
perspicuum est. Cum Panaetius, princeps prope meo quidem iudicio Stoicorum,
ea de re dubitare se dicat, quam omnes praeter eum Stoici certissimam
putant, vera esse haruspicum [_responsa_], auspicia, oracula, somnia,
vaticinationes, seque ab adsensu sustineat: quod is potest facere vel de
iis rebus, quas illi, a quibus ipse didicit, certas habuerint, cur id
sapiens de reliquis rebus facere non possit? An est aliquid, quod positum
vel improbare vel approbare possit, dubitare non possit? an tu in soritis
poteris hoc, cum voles: ille in reliquis rebus non poterit eodem modo
insistere, praesertim cum possit sine adsensione ipsam veri similitudinem
non impeditam sequi? 108. Alterum est, quod negatis actionem ullius rei
posse in eo esse, qui nullam rem adsensu suo comprobet. Primum enim videri
oportet in quo sit etiam adsensus. Dicunt enim Stoici sensus ipsos adsensus
esse, quos quoniam appetitio consequatur, actionem sequi: tolli autem
omnia, si visa tollantur.
Public-domain text, read in full here on John Shaqi.
Reviews
Reviews
No reviews yet
Be the first to share your thoughts on this work.
Elsewhere in the archive
Join the Discussion
Join the discussion
Sign in to leave a comment or review.
Sign InorCreate an account