Construximus itaque ecclesias beatorum Petri et Pauli Apostolorum, quas argento et auro locupletavimus: ubi sacratissima eorum corpora cum magno honore recondentes, et thecas ipsorum ex electro (cui nulla fortitudo praevalet elementorum) construximus, et crucem ex auro purissimo et gemmis pretiosis per singulas eorum thecas posuimus et clavis aureis confiximus. * * * * * Pro quo concedimus ipsis sanctis Apostolis dominis meis, beatissimo Petro et Paulo, et per eos etiam beato Silvestro patri nostro summo Pontifici et universali urbis Romae Papae et omnibus eius successoribus Pontificibus, qui usque in finem mundi in sede beati Petri erunt sessuri, atque de praesenti concedimus palatium imperii nostri Lateranense, quod omnibus praefertur atque praecellit palatiis. * * * * * Si quis autem (quod non credimus) temerator aut contemptor extiterit, aeternis condemnationibus subiaceat innodatus, et sanctos Dei principes Apostolorum Petrum et Paulum, sibi in praesenti et in futura vita sentiat contrarios, atque in inferno inferiori concrematus cum diabolo et omnibus deficiat impiis. The learned editor makes an interesting comment on the recognition by Constantine of the _par utriusque meritum_, the equal merit of the two apostles Peter and Paul. The fate of Paul, he says, resembles that of Pollux. The two brothers, Castor and Pollux, had a Temple in common in the Forum, but it came to be called the Temple of Castor alone. In using such a document as this, the temptation to alter words must have been very great. As an example of such change, the words which follow on our first quotation may be cited—“utile iudicavimus una cum omnibus satrapis et universo senatu, optimatibus etiam et cuncto populo Romani gloriae imperii subiacente.” For _gloriae_ Gratian reads _ecclesiae_. The Greek version has τῆς ῥωμαικῆς δόξης. On a phrase of the Donation—“eligentes nobis ipsum principem Apostolorum vel eius vicarios firmos apud Deum esse patronos”—the editor quotes a remarkable passage from Aimoin[323] v. 2, which it is specially fitting to reproduce here, since it relates to Charlemagne and his sons: “Post non multum tempus incidit ei desiderium dominam quondam orbis videre Romam, principis Apostolorum atque doctoris gentium adire limina, seque suamque prolem eis commendare; ut talibus nitens suffragatoribus, quibus coeli terraeque potestas attributa est, ipse quoque subiectis consulere, perduellionumque [si emersissent[324]] proterviam proterere posset. Ratus etiam non mediocre sibi subsidium conferri, si _a Vicario eorum_ cum benedictione sacerdotali tam ipse quam et filii eius regalia sumerent insignia.” [Sidenote: Ep. 33. A.D. 794.]