C. Sallusti Crispi De Bello Catilinario Et JugurthinoSallust
History
C. Sallusti Crispi De Bello Catilinario Et Jugurthino
Sallust
Jugurthine War, 111-105 B.C.; Rome -- History -- Conspiracy of Catiline, 65-62 B.C.
45. Sed in ea difficultate Metellum non minus quam in rebus hostilibus
magnum et sapientem virum fuisse comperior; tanta temperantia inter
ambitionem[260] saevitiamque moderatum: namque edicto primum adjumenta
ignaviae sustulisse, ne quisquam in castris panem aut quem alium coctum
cibum venderet, ne lixae exercitum sequerentur, ne miles gregarius in
castris neve in agmine servum aut jumentum haberet; ceteris arte modum
statuisse.[261] Praeterea transversis itineribus cotidie castra movere,
juxta ac si hostes adessent, vallo atque fossa munire, vigilias crebras
ponere et eas ipse cum legatis circumire, item in agmine in primis modo,
modo in postremis, saepe in medio adesse, ne quisquam ordine egrederetur,
uti cum signis frequentes incederent, miles cibum et arma portaret. Ita
prohibendo a delictis magis quam vindicando exercitum brevi confirmavit.
[260] _Ambitio_, 'courting favour;' hence here in the sense of
'indulgence,' 'connivance,' these being the ordinary means to obtain
the favour of the multitude.
[261] _Ceteris arte modum statuisse_ still depends upon _comperior_, 'I
learn (that is, we are informed) that for the rest (of the wants) he
fixed the measure in a close (niggardly) manner;' for _arte_ is the
adverb of _artus_, which is frequently, though not correctly, written
_arcte_. It must not be confounded with _arte_ from _ars_. Sallust
might have said, _ceteris (rebus) artum modum statuisse_.
46. Interea Jugurtha, ubi quae Metellus agebat ex nuntiis accepit, simul
de innocentia ejus certior Romae factus, diffidere suis rebus ac tum
demum veram deditionem facere conatus est. Igitur legatos ad consulem cum
suppliciis[262] mittit, qui tantummodo ipsi liberisque vitam peterent,
alia omnia dederent populo Romano. Sed Metello jam antea experimentis
cognitum erat genus Numidarum infidum, ingenio mobili, novarum rerum
avidum esse. Itaque legatos alium ab alio diversos aggreditur,[263] ac
paulatim temptando, postquam opportunos sibi cognovit, multa pollicendo
persuadet, uti Jugurtham maxime[264] vivum, sin id parum procedat,
necatum sibi traderent; ceterum palam, quae ex voluntate forent,[265]
regi nuntiari jubet. Deinde ipse paucis diebus intento atque infesto
exercitu in Numidiam procedit, ubi contra belli faciem tuguria plena
hominum, pecora cultoresque in agris erant; ex oppidis et mapalibus
praefecti regis obvii procedebant, parati frumentum dare, commeatum
portare, postremo omnia, quae imperarentur, facere. Neque Metellus
idcirco minus, sed pariter ac si hostes adessent, munito agmine incedere,
late explorare omnia, illa deditionis signa ostentui credere et insidiis
locum temptari. Itaque ipse cum expeditis cohortibus, item funditorum et
sagittariorum delecta manu apud primos erat, in postremo G. Marius
legatus cum equitibus curabat, in utrumque latus auxiliarios equites
tribunis legionum et praefectis cohortium dispertiverat, ut cum his
permixti velites, quocunque accederent equitatus[266] hostium,
Public-domain text, read in full here on John Shaqi.
Reviews
Reviews
No reviews yet
Be the first to share your thoughts on this work.
Elsewhere in the archive
Join the Discussion
Join the discussion
Sign in to leave a comment or review.
Sign InorCreate an account