'Rex Bocche, magna nobis laetitia est, quum te talem virum di monuere, uti aliquando pacem quam bellum malles, neu te optimum cum pessimo omnium Jugurtha miscendo commaculares, simul nobis demeres acerbam necessitudinem, pariter te errantem atque illum sceleratissimum persequi. Ad hoc populo Romano jam a principio melius visum amicos quam servos quaerere; tutiusque rati[571] volentibus quam coactis imperitare. Tibi vero nulla opportunior nostra amicitia, primum, quod procul absumus, in quo offensae minimum, gratia par ac si prope adessemus; dein quod parentes abunde habemus, amicorum neque nobis neque cuiquam omnium satis fuit. Atque hoc utinam a principio tibi placuisset: profecto ex populo Romano ad hoc tempus multo plura bona accepisses, quarn mala perpessus es.[572] Sed quoniam humanarum rerum fortuna pleraque regit, cui scilicet placuisse[573] et vim et gratiam nostram te experiri, nunc, quando per illam licet, festina atque, uti coepisti, perge. Multa atque opportuna habes,[574] quo facilius errata officiis superes. Postremo hoc in pectus tuum demitte,[575] nunquam populum Romanum beneficiis victum esse; nam bello quid valeat, tute scis.' Ad ea Bocchus placide et benigne; simul pauca pro delicto suo verba facit: 'Se non hostili animo, sed ob regnum tutandum arma cepisse; nam Numidiae partem, unde vi Jugurtham expulerit,[576] jure belli suam factam; eam vastari a Mario pati nequivisse; praeterea missis antea Romam legatis, repulsum ab amicitia. Ceterum vetera omittere ac tum,[577] si per Marium liceret, legates ad senatum missurum.' Dein, copia facta,[578] animus barbari ab amicis flexus, quos Jugurtha, cognita legatione Sullae et Manlii, metuens id, quod parabatur, donis corruperat.