But whereas I said a moment ago that we have to follow in the steps of
our fathers, let me make the following exceptions: first, we need not
imitate their faults; second, we need not imitate certain other things,
if our nature does not permit such imitation; for example, the son of
the elder Africanus (that Scipio who adopted the younger Africanus, the
son of Paulus) could not on account of ill-health be so much like his
father as Africanus had been like his. If, then, a man is unable to
conduct cases at the bar or to hold the people spell-bound with his
eloquence or to conduct wars, still it will be his duty to practise
these other virtues, which are within his reach--justice, good faith,
generosity, temperance, self-control--that his deficiencies in other
respects may be less conspicuous. The noblest heritage, however, that is
handed down from fathers to children, and one more precious than any
inherited wealth, is a reputation for virtue and worthy deeds; and to
dishonour this must be branded as a sin and a shame.
*122* XXXIV. Et quoniam officia non eadem disparibus aetatibus
tribuuntur aliaque sunt iuvenum, alia seniorum, aliquid etiam de hac
distinctione dicendum est.
Est igitur adulescentis maiores natu vereri exque iis deligere optimos
et probatissimos, quorum consilio atque auctoritate nitatur; ineuntis
enim aetatis inscitia senum constituenda et regenda prudentia est.
Maxime autem haec aetas a libidinibus arcenda est exercendaque in labore
patientiaque et animi et corporis, ut eorum et in bellicis et in
civilibus officiis vigeat industria. Atque etiam cum relaxare animos et
dare se iucunditati volent, caveant intemperantiam, meminerint
verecundiae, quod erit facilius, si _ne_ in eius modi quidem rebus
maiores natu nolent[120] interesse.
*123* Senibus autem labores corporis minuendi, exercitationes animi
etiam augendae videntur; danda vero opera, ut et amicos et iuventutem et
maxime rem publicam consilio et prudentia quam plurimum adiuvent. Nihil
autem magis cavendum est senectuti, quam ne languori se desidiaeque
dedat; luxuria vero cum omni aetati turpis, tum senectuti foedissima
est; sin autem etiam libidinum intemperantia accessit, duplex malum est,
quod et ipsa senectus dedecus concipit et facit adulescentium
impudentiorem intemperantiam.
*124* Ac ne illud quidem alienum est, de magistratuum, de privatorum,
[de civium,][121] de peregrinorum officiis dicere.
Est igitur proprium munus magistratus intellegere se gerere personam
civitatis debereque eius dignitatem et decus sustinere, servare leges,
iura discribere,[122] ea fidei suae commissa meminisse.
Privatum autem oportet aequo et pari cum civibus iure vivere neque
summissum et abiectum neque se efferentem,[123] tum in re publica ea
velle, quae tranquilla et honesta sint; talem enim solemus et sentire
bonum civem et dicere.
Public-domain text, read in full here on John Shaqi.
Reviews
Reviews
No reviews yet
Be the first to share your thoughts on this work.
Elsewhere in the archive
Join the Discussion
Join the discussion
Sign in to leave a comment or review.
Sign InorCreate an account