Folk-Lore of West and Mid-WalesDavies, Jonathan Ceredig
History
Folk-Lore of West and Mid-Wales
Davies, Jonathan Ceredig
Folklore -- Wales; Wales -- Social life and customs
most terrible storm had overspread the sea, while he and his companion
were safe on land. Twice nine others had gone out with them, but they
were all drowned, without having the chance of obeying the warning
of the water lady.
A version of the above story is to be found also in Carnarvonshire,
North Wales.
A MERMAID SEEN NEAR ABERYSTWYTH.
The following tale appeared in the interesting Welsh Magazine "Seren
Gomer," for June, 1823:--
"Yn mis Gorphenaf, 1826, ffarmwr o blwyf Llanuwchaiarn, yn nghylch
tair milltir o Aberystwyth, ty anedd yr hwn sydd o fewn i 300 llath o
lan y mor, a aeth i wared i'r creigiau, pan yr oedd yr haul yn cyfodi
ac yn pelydru yn hyfryd ar y mor, a gwelai fenyw (fel y tybiai)
yn ymolchi yn y mor, o fewn i dafliad carreg ato; ar y cyntaf efe
o wylder a aeth yn ei ol, ond ar adfyfyriad meddyliodd na fuasai
un fenyw yn myned allan mor bell i'r mor, gan ei fod yr amser hwnw
yn llifo; ac hefyd yr oedd yn sicr fod y dwfr yn chwe' troedfedd o
ddyfnder yn y fan y gwelodd hi yn sefyll. Wedi meddwl felly, efe a
syrthiodd ar ei wyneb, ac a ymlusgodd yn mlaen i fin y dibyn o ba le
y cafodd olwg gyflawn arni dros fwy na haner awr. Wedi edrych digon
arni ei hun, efe a ymlusgodd yn ei ol, ac a redodd i alw ei deulu i
weled yr olygfa ryfeddol hon; wedi dywedid wrthynt yr hyn a welsai,
efe a'u cyfarwyddodd o'r drws pa fan i fyned, ac ymlusgo i ymyl y
graig fel y gwnaethai efe. Aeth rhai o honynt heb ond haner gwisgo,
canys yr oedd yn foreu, a hwythau ond newydd gyfodi; ac wedi dyfod i'r
fan, gwelsant hi dros o gylch deng mynyd, tra bu y ffarmwr yn galw ei
wraig a'i blentyn ieuangaf. Pan ddaeth y wraig yn mlaen, ni syrthiodd
hi i lawr, fel y gwnaethau y rhai eraill, ond cerddodd yn mlaen yn
ngolwg y creadur; eithr cyn gynted ag y gwelodd y For-Forwyn hi,
soddodd i'r dwfr, a nofiodd ymaith, nes oedd o gylch yr un pollder
oddiwrth y tir ag y gwelsid hi ar y cyntaf; a'r holl deulu, y gwr,
y wraig, a'r plant, y gweision, a'r morwynion, y rhai oeddynt oll yn
ddeuddeg o rifedi, a redasant ar hyd y lan dros fwy na haner milltir,
ac yn agos yr holl amser hwnw gwelent hi yn y mor, a rhai gweithiau yr
oedd ei phen a'i hysgwyddau oll y tu uchaf i'r dwfr. Yr oedd carreg
fawr, dros lathen o uchder yn y mor, ar ba un y safai pan welwyd hi
gyntaf. Yr oedd yn sefyll allan o'r dwfr o'i chanol i fynu, a'r holl
deulu a dystient ei bod yn gymwys yr un fath o ran dull a maintioli
a dynes ieuanc o gylch deunaw oed. Yr oedd ei gwallt yn o fyr, ac
o liw tywyll; ei gwyneb yn dra thlws; ci gwddf a'i breichiau fel
arferol; ei bronau yn rhesymol, a'i chroen yn wynach nag eiddo un
person a welsant erioed o'r blaen. Plygai yn fynych, fel pe buasai
yn cymeryd dwfr i fynu ac yna yn dala ei llaw o flaen ei hwyneb dros
oddeutu haner mynyd. Pan blygai ei hun felly, gwelid rhyw beth du,
fel pe buasai cynffon fer, yn troi i fyny y tu ol iddi. Gwnaethai ryw
swn yn fynych tebyg i disian, yr hwn a barai i'r graig i adseinio. Y
Public-domain text, read in full here on John Shaqi.
Reviews
Reviews
No reviews yet
Be the first to share your thoughts on this work.
Elsewhere in the archive
Join the Discussion
Join the discussion
Sign in to leave a comment or review.
Sign InorCreate an account