Fornander collection of Hawaiian antiquities and folk-lore, Volume 1 (of 3) : $b The Hawaiians' account of the formation of their islands and origin of their race, with the traditions of their migrations, etc., as gathered from original sources
History
Fornander collection of Hawaiian antiquities and folk-lore, Volume 1 (of 3) : $b The Hawaiians' account of the formation of their islands and origin of their race, with the traditions of their migrations, etc., as gathered from original sources
Folklore -- Hawaii; Hawaii -- Social life and customs; Hawaiian language -- Texts; Legends -- Hawaii
A ma kekahi la ae, ka la i manaoia ai e kau o Kaialea ma ka lele, ma ka
wanaao i ka wa e kai ana ka aha, keu ana ka alae. Ia manawa no e keu
ana ka alae, a hewa ana no na kahuna: “Hewa hoi! Ola hoi ke kanaka!! No
ka mea ua hewa ke kau ana o ka aha. Aole hoi wa a lele wale, o ka pau
no la hoi ia.”
Ma ke kakahiaka nui ana ae, hele aku la na kahuna a hai aku la i ke
alii i ka hewa o ke kai ana o ka aha. I mai la o Kila: “Ina ua hewa ke
kai ana o ka aha, alaila e ola ke kanaka, aole e make i keia la.” Hele
aku la o Kila a olelo aku la i ka ilamuku, me ka i aku: “Aole e kau aku
i keia kanaka ma ka lele, e hoihoi aku ia ia ma kekahi hale alii e aku,
me ka malama pono loa ia; aia no a hiki i ka wa e kauoha hou ia aku ai
no ka make.”
A no ia mea, hoihoi ia ae la o Kaialea ma kahi hale alii e ae; aka,
aole nae i pau ko Kaialea manao ana i kona make, no ka mea ua lohe aku
no ia i ka oleloia e make ana no. I kela manawa ma kahi o Kaialea e
malamaia ala, he mea mau ia Kila ka hele aku e hoohuahualau. Aka, no ka
paakiki loa o Kaialea, nolaila, hoounaunaia aku la o Kaialea ma na hana
a pau.
Mahope iho o keia mau la, noonoo iho la o Kila, o pau io auanei kona
mau makuahine i ka make i ka pololei, nolaila, hoounaia aku la kekahi
mau kanaka, e lawe aku i ai i Kauai. Aka, i ka lawe ana a na kanaka
aole i hiki loa aku ia ai i Kauai; a Kaunakakai no i Molokai pau loa ka
ai i ka hookamakamaia i ka wahine; nolaila hoi hou na waa a hiki i
Waipio me ka olelo aku ia Kila, ua hiki i Kauai. Pela mau no ka hana
ana a ua mau kanaka nei, a nui na holo ana me ka hiki ole i Kauai.
A o ko Kauai poe hoi, ua kali ia mai la o Kaialea, aole he hoi aku,
nolaila, hoouna ia kekahi mau kanaka e Hooipoikamalanai ma e huli ia
Kaialea. Ia huli ia ana a hiki i Hawaii ma Waipio. Ia manawa a lakou i
hiki aku ai, ninau ia mai la lakou nei, ko Kauai poe, i ke kumu o ko
lakou hiki ana i laila. Aka hai aku la lakou, “he huakai imi alii, e
imi ana ia Kaialea.” A no kea mea, hai aku la na kamaaina: “Ua make o
Kaialea, aia maloko o ka heiau, ua oleloia nae e kau ana i ka lele,
aka, aole nae i ikeia ke kau ana i ka lele, ua make malu paha, ua kiola
ia paha maloko o ka lua pau.”
Lohe iho la lakou nei i keia hua make, ake nui aku la lakou nei e ike i
na hoewaa, ka poe i hele pu mai me Kaialea. Aka, kuhikuhi ia ae la na
hale, hele aku la lakou nei a hiki i laila, halawai pu iho la, akahi
iho la no a pono na hoewaa o Kaialea i ka ike ana mai i ko lakou poe o
Kauai. A halawai iho la lakou, alaila, haiia mai la ia lakou nei ke ano
o ko lakou noho ana ma Waipio, me ka i mai: “Ua make o Kaialea aia i
loko o Pakaalana; o ka makou ike ana no i ka pae ana mai i uka nei, o
ka haoia ae la no ia o na waa o makou, a lawe pu ia aku me Kaialea, oia
noho wale iho no ka makou, e ole na hale kamaaina pono makou. Aole
makou i ike aku i ke alii (Kaialea). Akahi iho la no a pono ua hiki mai
la oukou. Eia nae, ua kapu ka ai o Waipio nei.”
Public-domain text, read in full here on John Shaqi.
Reviews
Reviews
No reviews yet
Be the first to share your thoughts on this work.
Elsewhere in the archive
Join the Discussion
Join the discussion
Sign in to leave a comment or review.
Sign InorCreate an account