M. Atilius Regulus, cum consul iterum in Africa ex insidiis captus esset
duce Xanthippo Lacedaemonio, iuratus missus est ad senatum, ut, nisi
redditi essent Poenis captivi nobiles quidam, rediret ipse Carthaginem.
Is cum Romam venisset, utilitatis {5} speciem videbat, sed eam, ut res
declarat, falsam iudicavit: quae erat talis: manere in patria, esse
domui suae cum uxore, cum liberis, quam calamitatem accepisset in bello,
communem fortunae bellicae iudicantem tenere consularis dignitatis {10}
gradum. . . . Itaque quid fecit? In senatum venit, mandata exposuit,
sententiam ne diceret recusavit: quam diu iure iurando hostium
teneretur, non esse se senatorem. . . . Cuius cum valuisset auctoritas,
captivi retenti sunt, ipse Carthaginem {15} rediit neque eum caritas
patriae retinuit nec suorum, . . . ‘At stulte, qui non modo non
censuerit captivos remittendos, verum etiam dissuaserit.’ Quo modo
stulte? etiamne, si reipublicae conducebat? potest autem, quod inutile
reipublicae sit, id cuiquam {20} civi utile esse?
CICERO, _De Officiis_, iii. 99, 100.
[Linenotes:
1. +consul.+ Regulus was Consul 261 and 256 B.C., and Proconsul in
Africa 255 B.C., when he was defeated and taken prisoner by
Xanthippus.
6. +speciem+ = the _specious (plausible) appearance (semblance)_.
12, 13. +sententiam ... recusavit+ = _declined to give his own
opinion on the case_.
13. +iure iurando+ (sc. _dato_) = _by the oath sworn to his
enemies_.
17. ‘+At stulte+’ (sc. _fecit_) = ‘_But, it may he said, he acted
like a fool._’
19. +etiamne+ (sc. _stulte fecit_) = _What, how did he act like a
fool, if_ ...--Holden.]
20, 21. +potest autem ... utile esse.+ Cf. Ὅ τῇ πόλει οὐκ ἔστι
βλαβερὸν οὐδὲ τὸν πολίτην βλάπτει = that which is not harmful
(βλαβερόν = +inutile+) to the State is not harmful to the citizen.]
+Parallel Passages.+ Polybius, i. 31-36 (he makes no mention of the
embassy of Regulus); Pliny, _Ep._ vii. 2 (interesting letter on the
death of Regulus); and espec. Hor. _Od._ III. v. 13-end.
‘With counsel thus, ne’er else aread [_advised_],
He nerved the Fathers’ weak intent,
And, girt by friends that mourn’d him, sped
Into illustrious banishment.’ --C.
C5
FIRST PUNIC WAR, 264-241 B.C.
A. _First Roman Naval Victory near Mylae, 260 B.C._
Public-domain text, read in full here on John Shaqi.
Reviews
Reviews
No reviews yet
Be the first to share your thoughts on this work.
Elsewhere in the archive
Join the Discussion
Join the discussion
Sign in to leave a comment or review.
Sign InorCreate an account