XLVI. Oceani littus, ultra horum fines, accolebant Taixali, his urbium princeps Divana, fluvii autem Deva & Ituna. pars Grampii montis, quæ, ut promuntorium, late se in Oceanum, quasi in Germaniæ occursum, extendit, ab illis nomen mutuatur. XLVII. His contermini ad occidentem, interveniente montium Grampiorum serie, exstitêre Vacomagi, qui amplissimam regionem tenebant, quorum urbes Tuessis, Tamea & Banatia. Romanorum autem statio, simulque provinciæ urbs primaria, erat, ad ostium fluvii Varar in littore situm, Ptoroton. notiores hujus regionis fluvii præter Vararem, qui provinciam terminabat, fuerunt Tuesis & Celnius. XLVIII. Infra Vacomagos Tavumque habitabant Damnii-Albani. gentes parum notæ, & intra lacuum montiumque claustra plane reconditæ. XLIX. Inferius adhuc Clottæ ripas accolebant Attacoti, gens toti aliquando olim Brittaniæ formidanda, maxumus hic visitur lacus, cui nomen olim Lyncalidor, ad cujus ostium condita à Romanis urbs Alcluith, brevi tempore à Duce Theodosio nomen sortita, qui accupatam à barbaris provinciam recuperaverat; cum hac comparari potuit nulla, utpote quæ, post fractas cæteras circumjacentes provincias, impetum hostium ultimo sustinuit. L. Hæc provincia dicta est, in honorem familiæ Flaviæ, cui suam Domitianus Imperator originem debuit, & sub quo expugnata, VESPASIANA. &, ni fallor, sub ultimis Imperatoribus nominata erat THULE, de qua Claudianus vates his versibus facit mentionem; ————_incaluit Pictorum sanguine Thule Scotorum cumulos flevit glacialis Hierne._ sed non tam diu sub aquila suopte tenuerent Romani, ut posteritati innotescerent ejusdem & nomina & subjectio. cursorio hucusque oculo, qualis sub Romanorum Imperio erat, Brittaniam lustravimus. restat ut parili compendio Caledoniorum terras lustremus. De CALEDONIA. LI. Licet tota ultra Isthmum prædictum Brittania non improprie dici posset Caledonia, ipsi tamen Caledonii ultra Vararem sedem habuêre, unde ducta linea terminum Romani in Brittaniam imperii accuratè satis ostendit. citerior verò insulæ pars alio atque alio tempore ab illis possessa fuit, reliqua, ut supra meminimus, à Brittonibus barbaris occupata. hucusque & proficiscentibus lumen aliquod fœnerant antiqua historiarum monumenta. trajicientes autem Varar flumen, extincto lumine, in obscuro quasi versamur, & quamvis non nobis ignotum sit, exstructas ibi pro limitibus Imperii Romani fuisse aras, Ulyssemque, tempestate fluctibusque jactatum heic vota persolvisse, siquidem condensæ arboribus sylvæ cum perpetuis montium saxetis ab ulteriori nos scrutatione prohibent. relationem sequentem à mercatoribus Brittonibus fugitivis acceptam posterisque relictam, ut sufficientem æstimemus, necesse est. LII. Ad occidentem igitur Vararis habitabant Caledonii proprie sic dicti, quorum regionis partem tegebat immensa illa Caledonia sylva.