Cap^m. viii. Inuoluens mentem meditando me stupor angit, Cristi doctrina quam pietosa fuit; 490 Omne quod est pacis instruxit regula Cristi, Quicquid et est belli nostra cupido mouet. Ponit et opponit racio michi de racione, Qualiter ex clero bellicus vnus erit. Plures sunt cause, quod non ita fiat, et inde Cristus in exemplum plurima verba docet: Et si pro mundo fiat, sapiencia mundi Arguit econtra, si videatur opus: Nam dum pacifici fuerant nec honoris auari, Omnis tunc requies glorificabat eos. 500 Si mundana decet mundanos bellica pugna, Longius a clero sit tamen ille furor: Que prosunt aliis, aliis nocuisse probantur, ~Quod~ facit hunc stare, corruet alter eo: Non bene conueniunt laicis misteria cleri, Nec clero laici conuenit arma sequi. Bella gerant alii, regat et paciencia clerum, Quique tubis resonant, nos tacuisse decet. Quo leuius cessit cuiquam victoria belli, Victoris tanto gloria maior erit. 510 Non hiis, qui poterunt ex verbo cuncta ligare, Expedit vt ponant quomodocumque manus: Non opus est armis, vbi vox benedicta triumphat; Qui vincit precibus, est sibi guerra nichil: Quem deus in tanto promouit munere clerum, Sollempnes satis est voce mouere preces.[378] Qui sibi vult pacem, paciens in pace quiescat; Non grauat hunc mundus quem iuuat ipse deus: Quo casu queris, tibi respondere tenebor: Qui bellator erit, bella parantur ei. 520 O quam perduros habet impaciencia fines, Vnde solet preceps exitus esse grauis. Impetus, vt memini, grauis est deformiter illis, Quos sine iure dei propria iura regunt; Stultaque multociens nocuit vexacio stulto, Qui proprio capiti fine refundit onus: Cumque suas vires quis vult preponere Cristi Viribus, et bellum vincere credit eis, Tanto debilior erit, et cum sic superare Se putat, en victus subditur ille prius. 530 Vult implere viam Balaam, set trita flagellis Et diuina videns tardat asella viam: Quod sibi sic hominis habet impetuosa voluntas, Denegat effectus commoditatis opus. Quam variis vicibus humane res variantur, Hoc docet expertus finis vbique rei:[379] Quam minima causa magnum discrimen oriri Possit, ab effectu res manifesta docet. Rebus in aduersis opus est moderamine multo, Nec decet in grauibus precipitare gradum: 540 Micius in duris sapiens Cato mandat agendum, Nam nimis accelerans tardius acta facit: Rebus in ambiguis quociens fortuna laborat, Plus faciet paciens quam furor ille potest. Talia rite docet, aliis dum predicat, ecce Clerus, et econtra sic quasi cecus agit.[380] Turpia doctorem fedant, cui culpa repugnat, Nec sibi quid longo tempore laudis erit. Nos nisi prosperitas nichil excusare valebit, Quam constat nimiam nos tenuisse diu: 550