The Theological Tractates and The Consolation of PhilosophyBoethius
Religion
The Theological Tractates and The Consolation of Philosophy
Boethius
Happiness; Philosophy and religion; Theology -- Early works to 1800; Theology -- History -- Early Church, ca. 30-600
Sed praescientia, inquies, tametsi futuris eueniendi necessitas non est,
signum tamen est necessario ea esse uentura. Hoc igitur modo, etiam si
praecognitio non fuisset, necessarios futurorum exitus esse constaret. Omne
etenim signum tantum quid sit ostendit, non uero efficit quod designat.
Quare demonstrandum prius est nihil non ex necessitate contingere, ut
praenotionem signum esse huius necessitatis appareat. Alioquin si haec
nulla est, ne illa quidem eius rei signum poterit esse quae non est. Iam
uero probationem firma ratione subnixam constat non ex signis neque petitis
extrinsecus argumentis sed ex conuenientibus necessariisque causis esse
ducendam. Sed qui fieri potest ut ea non proueniant quae futura esse
prouidentur? Quasi uero nos ea quae prouidentia futura esse praenoscit non
esse euentura credamus ac non illud potius arbitremur, licet eueniant,
nihil tamen ut euenirent sui natura necessitatis habuisse; quod hinc facile
perpendas licebit. Plura etenim dum fiunt subiecta oculis intuemur, ut ea
quae in quadrigis moderandis atque flectendis facere spectantur aurigae
atque ad hunc modum cetera. Num igitur quidquam illorum ita fieri
necessitas ulla compellit?" "Minime. Frustra enim esset artis effectus, si
omnia coacta mouerentur." "Quae igitur cum fiunt carent exsistendi
necessitate, eadem prius quam fiant sine necessitate futura sunt. Quare
sunt quaedam euentura quorum exitus ab omni necessitate sit absolutus. Nam
illud quidem nullum arbitror esse dicturum, quod quae nunc fiunt, prius
quam fierent, euentura non fuerint. Haec igitur etiam praecognita liberos
habent euentus. Nam sicut scientia praesentium rerum nihil his quae fiunt,
ita praescientia futurorum nihil his quae uentura sunt necessitatis
importat. Sed hoc, inquis, ipsum dubitatur, an earum rerum quae necessarios
exitus non habent ulla possit esse praenotio. Dissonare etenim uidentur
putasque si praeuideantur consequi necessitatem, si necessitas desit minime
praesciri nihilque scientia comprehendi posse nisi certum; quod si quae
incerti sunt exitus ea quasi certa prouidentur, opinionis id esse caliginem
non scientiae ueritatem. Aliter enim ac sese res habeat arbitrari ab
integritate scientiae credis esse diuersum. Cuius erroris causa est, quod
omnia quae quisque nouit ex ipsorum tantum ui atque natura cognosci
aestimat quae sciuntur; quod totum contra est Omne enim quod cognoscitur
non secundum sui uim sed secundum cognoscentium potius comprehenditur
facultatem. Nam ut hoc breui liqueat exemplo, eandem corporis rotunditatem
aliter uisus aliter tactus agnoscit. Ille eminus manens totum simul iactis
radiis intuetur; hic uero cohaerens orbi atque coniunctus circa ipsum motus
ambitum rotunditatem partibus comprehendit. Ipsum quoque hominem aliter
sensus, aliter imaginatio, aliter ratio, aliter intellegentia contuetur.
Sensus enim figuram in subiecta materia constitutam, imaginatio uero solam
sine materia iudicat figuram. Ratio uero hanc quoque transcendit speciemque
Public-domain text, read in full here on John Shaqi.
Reviews
Reviews
No reviews yet
Be the first to share your thoughts on this work.
Elsewhere in the archive
Join the Discussion
Join the discussion
Sign in to leave a comment or review.
Sign InorCreate an account