The Theological Tractates and The Consolation of PhilosophyBoethius
Religion
The Theological Tractates and The Consolation of Philosophy
Boethius
Happiness; Philosophy and religion; Theology -- Early works to 1800; Theology -- History -- Early Church, ca. 30-600
Fient igitur procul dubio cuncta quae
futura deus esse praenoscit, sed eorum quaedam de libero proficiscuntur
arbitrio; quae quamuis eueniant, exsistendo tamen naturam propriam non
amittunt, qua priusquam fierent etiam non euenire potuissent. Quid igitur
refert non esse necessaria, cum propter diuinae scientiae condicionem modis
omnibus necessitatis instar eueniet? Hoc scilicet quod ea quae paulo ante
proposui, sol oriens et gradiens homo. Quae dum fiunt, non fieri non
possunt; eorum tamen unum prius quoque quam fieret, necesse erat exsistere,
alterum uero minime. Ita etiam quae praesentia deus habet, dubio procul
exsistent, sed eorum hoc quidem de rerum necessitate descendit, illud uero
de potestate facientium. Haud igitur iniuria diximus haec si ad diuinam
notitiam referantur necessaria, si per se considerentur necessitatis esse
nexibus absoluta; sicuti omne quod sensibus patet, si ad rationem referas,
uniuersale est, si ad se ipsa respicias, singulare. 'Sed si in mea,'
inquies, 'potestate situm est mutare propositum, euacuabo prouidentiam, cum
quae illa praenoscit forte mutauero.' Respondebo: propositum te quidem tuum
posse deflectere, sed quoniam et id te posse et an facias quoue conuertas
praesens prouidentiae ueritas intuetur, diuinam te praescientiam non posse
uitare, sicuti praesentis oculi effugere non possis intuitum, quamuis te in
uarias actiones libera uoluntate conuerteris. Quid igitur inquies? Ex meane
dispositione scientia diuina mutabitur, ut cum ego nunc hoc nunc aliud
uelim, illa quoque noscendi uices alternare uideatur? Minime. Omne namque
futurum diuinus praecurrit intuitus et ad praesentiam propriae cognitionis
retorquet ac reuocat nec alternat, ut aestimas, nunc hoc nunc illud
praenoscendi uice, sed uno ictu mutationes tuas manens praeuenit atque
complectitur. Quam comprehendendi omnia uisendique praesentiam non ex
futurarum prouentu rerum, sed ex propria deus simplicitate sortitus est. Ex
quo illud quoque resoluitur quod paulo ante posuisti indignum esse, si
scientiae dei causam futura nostra praestare dicantur. Haec enim scientiae
uis praesentaria notione cuncta complectens rebus modum omnibus ipsa
constituit, nihil uero posterioribus debet. Quae cum ita sint, manet
intemerata mortalibus arbitrii libertas nec iniquae leges solutis omni
necessitate uoluntatibus praemia poenasque proponunt. Manet etiam spectator
desuper cunctorum praescius deus uisionisque eius praesens semper
aeternitas cum nostrorum actuum futura qualitate concurrit bonis praemia
malis supplicia dispensans. Nec frustra sunt in deo positae spes precesque;
quae cum rectae sunt, inefficaces esse non possunt. Auersamini igitur
uitia, colite uirtutes, ad rectas spes animum subleuate, humiles preces in
excelsa porrigite. Magna uobis est, si dissimulare non uultis, necessitas
indicta probitatis, cum ante oculos agitis iudicis cuncta cernentis."
VI.
Public-domain text, read in full here on John Shaqi.
Reviews
Reviews
No reviews yet
Be the first to share your thoughts on this work.
Elsewhere in the archive
Join the Discussion
Join the discussion
Sign in to leave a comment or review.
Sign InorCreate an account