“Hæc sunt, quæ circa partem opticæ præcipue mathematicam dicenda mihi suggessit meditatio. Circa reliquas (quæ φυσικώτεραι sunt, adeoque sæpiuscule pro certis principiis plausibiles conjecturas venditare necessum habent) nihil fere quicquam admodum verisimile succurrit, a pervulgatis (ab iis, inquam, quæ Keplerus, Scheinerus(315), Cartesius, et post illos alii tradiderunt) alienum aut diversum. Atqui tacere malo, quam toties oblatam cramben reponere. Proinde receptui cano; nee ita tamen ut prorsus discedam, anteaquam improbam quandam difficultatem (pro sinceritate quam et vobis et veritati debeo minime dissimulandam) in medium protulero, quæ doctrinæ nostræ, hactenus inculcatæ, se objicit adversam, ab ea saltem nullam admittit solutionem. Illa, breviter, talis est. Lenti vel speculo cavo _EBF_ exponatur punctum visibile _A_, ita distans, ut radii ex _A_ manantes ex inflectione versus axem _AB_ cogantur. Sitque radiationis limes (seu puncti _A_ imago, qualem supra passim statuimus) punctum _Z_. Inter hoc autem et inflectentis verticem _B_ uspiam positus concipiatur oculus. Quæri jam potest, ubi loci debeat punctum _A_ apparere? Retrorsum ad punctum _Z_ videri non fert natura (cum omnis impressio sensum afficiens proveniat a partibus _A_) ac experientia reclamat. Nostris autem e placitis consequi videtur, ipsum ad partes anticas apparens, ab intervallo longissime dissito (quod et maximum sensibile quodvis intervallum quodammodo exsuperet), apparere. Cum enim quo radiis minus divergentibus attingitur objectum, eo (seclusis utique prænotionibus et præjudiciis) longius abesse sentiatur; et quod parallelos ad oculum radios projicit, remotissime positum æstimetur: exigere ratio videtur, ut quod convergentibus radiis apprehenditur, adhuc magis, si fieri posset, quoad apparentiam elongetur. Quin et circa casum hunc generatim inquiri possit, quidnam omnino sit, quod apparentem puncti _A_ locum determinet, faciatque quod constanti ratione nunc propius, nunc remotius appareat? Cui itidem dubio nihil quicquam ex hactenus dictorum analogia responderi posse videtur, nisi debere punctum _A_ perpetuo longissime semotum videri. Verum experientia secus attestatur, illud pro diversa oculi inter puncta _B_, _Z_, positione varie distans, nunquam fere (si unquam) longinquius ipso _A_ libere spectato, subinde vero multo propinquius adparere; quinimo, quo oculum appellentes radii magis convergunt, eo speciem objecti propius accedere. Nempe, si puncto _B_ admoveatur oculus, suo (ad lentem) fere nativo in loco conspicitur punctum _A_ (vel æque distans, ad speculum); ad _O_ reductus oculus ejusce speciem appropinquantem cernit; ad _P_ adhuc vicinius ipsum existimat; ac ita sensim, donec alicubi tandem, velut ad _Q_, constituto oculo, objectum summe propinquum