C. Sallusti Crispi De Bello Catilinario Et JugurthinoSallust
History
C. Sallusti Crispi De Bello Catilinario Et Jugurthino
Sallust
Jugurthine War, 111-105 B.C.; Rome -- History -- Conspiracy of Catiline, 65-62 B.C.
[289] _Diei_; other editions have _die_, an obsolete form of the fifth
declension. _Adverso colle evadunt_, 'they worked their way up the
opposite hill.' The author might have said _in adversum collem,_
'they ascended it.'
[290] The neuter predicate _tutata sunt_ here refers to two feminine
nouns, instead of _tutatae sunt_; but it is quite in accordance with
the custom of Sallust. See Zumpt, S 377.
[291] 'What the enemy were doing in every place;' for _ubique_ signifies
'in every place;' not absolutely, but in every one of the places
where anything was done by the enemy. _Ubique_ stands to _ubivis_
in the same relation as _quisque_ to _quivis_. Compare Zumpt, S 710.
[292] 'He had drawn up his corps close together.' About _arte_, see
_Cat._, chap. 59, and p. 110, note 4 [note 261].
53. Romani ex improviso pulveris vim magnam animadvertunt; nam prospectum
ager arbustis consitus prohibebat. Et primo rati humum aridam vento
agitari, post ubi aequabilem manere et, sicuti acies movebatur, magis
magisque appropinquare vident, cognita re properantes arma capiunt ac pro
castris, sicuti imperabatur, consistunt. Deinde, ubi propius ventum est,
utrimque magno clamore concurritur. Numidae tantummodo remorati, dum in
elephantis auxilium putant,[293] postquam eos impeditos ramis arborum
atque ita disjectos circumveniri vident, fugam faciunt ac plerique
abjectis armis collis aut noctis quae jam aderat auxilio integri abeunt.
Elephanti quatuor capti, reliqui omnes numero quadraginta interfecti. At
Romani, quamquam itinere atque opere castrorum et proelio fessi
lassique[294] erant, tamen, quod Metellus amplius opinione morabatur,
instructi intentique obviam procedunt. Nam dolus Numidarum nihil languidi
neque remissi patiebatur. Ac primo, obscura nocte, postquam haud procul
inter se erant, strepitu, velut hostes adventarent,[295] alteri apud
alteros formidinem simul et tumultum facere, et paene imprudentia
admissum[296] facinus miserabile, ni utrimque praemissi equites rem
exploravissent. Igitur pro metu repente gaudium exortum, milites alius
alium laeti appellant, acta edocent atque audiunt, sua quisque fortia
facta ad coelum fert. Quippe res humanae ita sese habent: in victoria vel
ignavis gloriari licet, adversae res etiam bonos detractant.[297]
Public-domain text, read in full here on John Shaqi.
Reviews
Reviews
No reviews yet
Be the first to share your thoughts on this work.
Elsewhere in the archive
Join the Discussion
Join the discussion
Sign in to leave a comment or review.
Sign InorCreate an account