4. Igitur ubi animus ex multis miseriis atque periculis requievit et mihi reliquam aetatem a re publica procul habendam decrevi, non fuit consilium socordia atque desidia bonum otium conterere;[30] neque vero agrum colendo aut venando, servilibus officiis,[31] intentum aetatem agere; sed a quo incepto studioque me ambitio mala detinuerat, eodem regressus statui res gestas populi Romani carptim,[32] ut quaeque memoria digna videbantur, perscribere; eo magis, quod mihi a spe, metu, partibus rei publicae animus liber erat. Igitur de Catilinae conjuratione quam verissime potero paucis absolvam:[33] nam id facinus in primis ego memorabile existimo sceleris atque periculi novitate. De cujus hominis moribus pauca prius explananda sunt, quam initium narrandi faciam. [30] _Conterere_--that is, _consumere_, 'to waste my fair leisure.' [31] Sallust here calls agriculture and the chase occupations of men in a servile condition, although the majority of the ancients considered the former especially as the most honourable occupation of free citizens. But he seems to think that in comparison with the important business of writing the history of his country, agriculture and the chase are not suitable occupations for a man who has at one time taken an active part in political affairs. [32] _Carptim_, 'in detached parts.' [33] _Paucis absolvam_, 'I shall treat briefly,' or _paucis pertractabo conjurationem Catilinae_. 5. Lucius Catilina,[34] nobili genere natus, fuit magna vi et animi et corporis, sed ingenio malo pravoque. Huic abadolescentia bella intestina, caedes, rapinae, discordia civilis grata fuere, ibique juventutem suam exercuit. Corpus patiens[35] inediae, algoris, vigiliae, supra quam cuiquam credibile est. Animus audax, subdolus, varius, cujus rei libet[36] simulator ac dissimulator, alieni appetens, sui profusus, ardens in cupiditatibus; satis eloquentiae, sapientiae parum. Vastus animus immoderata, incredibilia, nimis alta semper cupiebat. Hunc post dominationem Lucii Sullae libido maxima invaserat rei publicae capiundae,[37] neque id quibus modis assequeretur, dum sibi regnum pararet, quidquam pensi habebat. Agitabatur magis magisque in dies animus ferox inopia rei familiaris et conscientia scelerum, quae utraque his artibus auxerat,[38] quas supra memoravi. Incitabant praeterea corrupti civitatis mores, quos pessima ac diversa inter se mala, luxuria atque avaritia, vexabant. Res ipsa hortari videtur, quoniam de moribus civitatis tempus admonuit, supra repetere[39] ac paucis instituta majorum domi militiaeque,[40] quomodo rem publicam habuerint quantamque reliquerint, ut paulatim immutata ex pulcherrima pessima ac flagitiosissima facta sit, disserere.