Mastrius (_Dis. de Matr._, q. v., n. 114) ait: "Impotentia est inhabilitas perpetua ad consummandum matrimonium . . . non est ex eo praecise quod alteruter conjugum aut uterque sint steriles, quia impotentia ad generandum seu ad prolificandum, dummodo adsit potentia ad copulam carnalem et seminationem, non est impedimentum dirimens, ut omnes passim concedunt cum Scoto . . . et ubi est certa impossibilitas ad bonum prolis, tunc matrimonium est ibi in remedium, non in officium." Vincentius de Justis (_De Dispens. Matr._ lib. ii, c. 17, nn. 1, 2, 3) scribit: "Impotentia ad matrimonium est duplex. Prima, quae _sterilitas_ dicitur, efficit ut proles generari non possit, ex se tamen matrimonium nec impedit nec dirimit, ut docent Sanchez, Guttier, Coninck. . . . Ratio est, quia nec generatio, nec generandi potestas sunt de essentia matrimonii." S. Thomas (_Supplem_, q. 58, a. 1) in articulo de Impotentia, quam _Frigiditatem_ et _Impotentiam Coeundi_ nuncupat, nihil de sterilitate scribit, nec de impotentia generandi tanquam quid impotentiae coeundi oppositum. {331} In omnibus hisce definitionibus verba _de se, ex se, per se,_ et alia similia, adhibentur de copula carnali _qua copula_. Amort (_De Matr_, q. 101) de his verbis loquens ait: "Impotentia est inhabilitas corporalis ad copulam carnalem _de se_ ad generationem prolis idoneam.--Dicitur: _de se;_ potest enim contingere _per accidens_, v. g., ob debilitatem spirituum seminalium in viro aut femina, vel ob _indispositionem matricis_ in muliere, quod copula carnalis, etiam perfecta, hoc est, _per effusionem seminis in vagina_ mulieris completa, non sit idonea ad generationem prolis." Loquuntur moralistae, ut dixi, de copula carnali quatenus copula est sine respectu ad possibilitatem generandi. Hisce omnibus positis, rogamus: (1), Quid sit impotentia sub lege in muliere? (2), Estne mulier carens ovariis, utero vel tubis Fallopianis impotens? (3), Quid sit impotentia sub hac lege in viro? (4), Estne vir aspermatosus impotens, et quid de viris semen sterile habentibus? I. _Impotentia Mulieris._ Mulieres steriles frequentius quam viris, viri autem impotentes frequentius quam mulieres sunt. Impotentia absoluta et perpetua raro in mulieribus, in viris crebro invenitur. In fundo pelvis femineae septum est a latere in latus, rectum inter et vesicam urinariam, et in medio hujus partitionis uterus, qui piroformis est, quasi ad perpendiculum jacet et cervix sua in vaginam intrat. A cornibus uteri, i.e., ab angulis superioribus, tubi Fallopiani procedunt ad libellam, et apud terminos tuborum ovarium est in utroque latere. Tubi aperti sunt prope ovaria, et non substantiae ovariorum continui. Si unum ovarium et tubus oppositi lateris demantur, vel si tubus iste occludatur, ovum ex ovario manente migrare per partem exteriorem uteri et foecundari potest.