Fornander collection of Hawaiian antiquities and folk-lore, Volume 1 (of 3) : $b The Hawaiians' account of the formation of their islands and origin of their race, with the traditions of their migrations, etc., as gathered from original sources
History
Fornander collection of Hawaiian antiquities and folk-lore, Volume 1 (of 3) : $b The Hawaiians' account of the formation of their islands and origin of their race, with the traditions of their migrations, etc., as gathered from original sources
Folklore -- Hawaii; Hawaii -- Social life and customs; Hawaiian language -- Texts; Legends -- Hawaii
A pau keia mau kamailio a laua, kauoha aku la o Liloa ia Akahiakuleana:
“I noho oe, a i hanau he keiki kane, e kapa iho oe i kona inoa o Umi. A
i hanau he kaikamahine, kapa iho oe ma kou aoao.” I mai la o
Akahiakuleana ia Liloa: “Heaha kau hoailona e haawi mai ai, i maopopo
na ke ’lii keia keiki?” A lohe o Liloa, haawi mai la ia i kona malo a
me kona niho palaoa, a me ka laau palau. I mai la o Liloa ia
Akahiakuleana: “Eia na hoailona o ka kaua keiki; a hiki i kona wa nui,
e haawi aku oe i keia mau mea nona.” Ae aku la o Akahiakuleana, lalau
aku la ia, a haawi aku la i kana kauwa wahine, nana e malama ia mau
mea. Alaila, hele aku la o Liloa a hipuupuu i ka laui i malo nona. A
hume iho la o Liloa i ka malo laui, a hoi aku la i kona hale noho. A
hiki o Liloa i ka hale, olelo mai la kona poe kanaka ia ia: “He malo
maoli hoi kou e Liloa i hele aku nei, eia ka he malo laui kou i keia
wa.”
Malaila o Liloa i noho iho ai a pau ka hoomahanahana ana o kona heiau,
hoi mai la oia i Waipio, i kona wahi noho mau.
MOKUNA II.
KA HANAU ANA O UMI.
Noho iho la o Akahiakuleana me ka hapai ia Umi. Ma keia hapai ana,
manao no ke kane i ka ili, nana no keia keiki e hapai nei. Nolaila
malama iho la i kana wahine, aole oia i ike na Liloa.
A hiki i ka wa i hanau ai o Akahiakuleana, i ke keiki, kapa iho la ia i
kona inoa o Umi; hanai iho la kona makuahine ia ia a nui. Ia wa hoomaka
o Umi e kalohe, a e lealea me na keiki e ae. He mea mau ia Umi ka hele
e paani me kamalii, a pau ka paani ana, hoi mai la me ia lehulehu
kamalii, a ka hale, haawi aku la i kahi ai a pau loa, a hoi mai la ke
kane a kona makuahine, huhu iho la ia ia, me ka pepehi; pela no ka hana
mau a kona makuakane a loihi na la i hala. Nolaila, ua pono ole ko ka
makuahine manao, a ua kaumaha loa, i keia hana ino i kana keiki ia Umi.
Nolaila, ninau malu o Umi i kona makuahine: “Aole anei o’u makuakane e
ae?” I mai kona makuahine, o Akahiakuleana: “He makuakane kou aia i
Waipio, o Liloa kona inoa.” I aku o Umi: “E hele paha wau e ike i ko’u
makuakane?” I mai ka makuahine: “Ae, e hele oe.” Mahope o laila, noho
hou iho la lakou, a pepehi hou ka makuakane hanai ia Umi. Alaila, pane
aku o Akahiakuleana i ke kane: “E kuu kane, aole nau ke keiki au e
pepehi mai nei!” I mai la ke kane me ka leo huhu inoino loa: “A nawai
kau keiki, na Liloa?” I aku ka wahine: “Ae, na Liloa ka’u keiki, i lohe
oe.” Olelo mai ke kane: “Auhea na hoike e lilo ai ke keiki na Liloa?”
Alaila, kahea aku la o Akahiakuleana i kana kauwa wahine, e lawe mai i
na mea a Liloa i waiho ai no Umi. A lawe ia mai la ia mau mea a kona
alo, i aku ka wahine: “Eia ka hoike.” A ike iho la ke kane i keia mau
mea, pau ae la kona kanalua, maopopo iho la ia ia, na Liloa ke keiki o
Umi.
Public-domain text, read in full here on John Shaqi.
Reviews
Reviews
No reviews yet
Be the first to share your thoughts on this work.
Elsewhere in the archive
Join the Discussion
Join the discussion
Sign in to leave a comment or review.
Sign InorCreate an account