Fornander collection of Hawaiian antiquities and folk-lore, Volume 1 (of 3) : $b The Hawaiians' account of the formation of their islands and origin of their race, with the traditions of their migrations, etc., as gathered from original sources
History
Fornander collection of Hawaiian antiquities and folk-lore, Volume 1 (of 3) : $b The Hawaiians' account of the formation of their islands and origin of their race, with the traditions of their migrations, etc., as gathered from original sources
Folklore -- Hawaii; Hawaii -- Social life and customs; Hawaiian language -- Texts; Legends -- Hawaii
A hiki lakou malaila, olelo aku la o Umi ia Koi: “E kii oe e pepehi ia
Paiea, a me ka poe a pau i kue mai ia’u.” Ae mai la o Koi. Hele aku la
ia, a luku aku la ia Paiea, a me na kanaka a pau o ia aoao o Hilo. A
pau ae la ko Koi luku ana ia lakou, hoi mai la ia, lawe ia mai la o
Paiea a kau i ka heiau a Kaoleioku, ma Waipunalei.
Ma keia noho ana a Umi me Kaoleioku ma Waipunalei, ua makia paa loa ia
ke aupuni no Umi, a ua hoohiki paa hoi o Kaoleioku malaila e noho ai o
Umi he ’lii nui no Hawaii a pau kona ola. Malaila lakou i noho ai a
liuliu, hele aku la lakou e kaapuni ia Hawaii; a puni ae la o Hawaii a
pau loa, hoi mai la lakou a noho ma Waipio.
Ma keia kaapuni ana ia Hawaii, elua kau, elua hooilo, ua like me alua
makahiki, ma keia hele ana; ua mahalo oluolu mai na makaainana, no ke
’lii hou no Umi.
Ia lakou i noho ai i Waipio, a liuliu iki iho, hoi aku la o Kaoleioku i
kona aina i Hilo e noho ai, koe iho la o Omaokamau, o Piimaiwaa, o Koi,
a me na kanaka he nui loa.
A hoi aku la o Kaoleioku i Hilo, e noho ai, hoopilipili iho la o Umi me
kekahi kaikamahine alii o loko o kekahi hanauna alii i pili ia Umi, i
Kona kahi i noho ai. Lohe aku la o Kaoleioku ma Hilo, i ka hoomoe ia o
Umi i ka wahine, hoole mai la ia: “Aole e moe o Umi i kekahi wahine, o
loko ae o kona hanauna ponoi, no ka mea, ua puni no o Hawaii ia Umi.
Nolaila, eia kana wahine e moe ai, o ke kaikamahine a Piilani o Maui,
oia o Piikea, i lilo wale mai o Maui, alaila, kuikahi ka noho ana.” Ua
oluolu keia mau olelo ia Umi a me kona mau alii.
MOKUNA VII.
KA HOAO ANA O UMI ME PIIKEA, KE KAIKAMAHINE A PIILANI KE ’LII O MAUI.
Mahope o keia mau olelo a Kaoleioku ia Umi, hoouna ia aku la o
Omaokamau, e holo i Maui, e hai aku ia Piilani no Piikea, i ka lilo o
Umi i kane nana, a i kona ae ia Umi, i kane na Piikea. A pau ka olelo
ana, holo aku la o Omaokamau a pae i Kapueokahi ma Hana i Maui, ma kahi
e kokoke ana me ka puu o Kauiki. Ma keia pae ana o keia mau waa,
pihoihoi mai la o uka, manao iho la lakou, he mau waa kaua, nui ko
lakou pioloke. Nolaila, hele aku la lakou e ninau ia Omaokamau: “He mau
waa aha keia?” Wahi a Omaokamau: “He mau waa makaikai.” Ninau aku la o
Omaokamau i na kamaaina: “Auhea na ’lii?” I aku na kamaaina: “Aia no i
ka hale.” Hele aku la o Omaokamau a hiki i ka hale o na ’lii, i mai la
o Piilani, “Mama.” Aloha aku la o Omaokamau, aloha mai la lakou. Mahope
o ke aloha ana, ninau mai la o Piilani: “Heaha ka huakai a ka Hawaii o
ka hiki ana mai?” I aku o Omaokamau: “He huakahi hoomoe wahine. Ua
hooholo iho ko Hawaii mau alii o Umi ke kane, o Piikea ka wahine, e
hoao laua.” A lohe o Piilani, ka makuakane o Piikea i keia mau olelo a
Omaokamau, ua oluolu no kona manao, me ka ae ia mau mea a pau loa i
hooholo ia e lakou ma Hawaii.
Aka, mamua ae o ko Omaokamau ma pae ana aku i Maui, ua makau na
kamaaina a me Piilani, e manao ana lakou he mau waa kaua keia o ka pae
ana aku, aka, i ko lakou lohe ana he waa imi wahine, pau ae la ko lakou
pioloke ana.
Public-domain text, read in full here on John Shaqi.
Reviews
Reviews
No reviews yet
Be the first to share your thoughts on this work.
Elsewhere in the archive
Join the Discussion
Join the discussion
Sign in to leave a comment or review.
Sign InorCreate an account