Fornander collection of Hawaiian antiquities and folk-lore, Volume 1 (of 3) : $b The Hawaiians' account of the formation of their islands and origin of their race, with the traditions of their migrations, etc., as gathered from original sources
History
Fornander collection of Hawaiian antiquities and folk-lore, Volume 1 (of 3) : $b The Hawaiians' account of the formation of their islands and origin of their race, with the traditions of their migrations, etc., as gathered from original sources
Folklore -- Hawaii; Hawaii -- Social life and customs; Hawaiian language -- Texts; Legends -- Hawaii
[Ma keia wahi ua hookomoia ka Kamakau hoakaka o ka moolelo o Umi, mai
ka moolelo mai o ka make ana o Hakau, i hiki ai ke hoomaopopoia na mea
ano nui o ka Umi mau hana ma Hawaii, a i paa hoi maloko o ia moolelo, a
hiki i kona make ana, i paa ole hoi maloko o ka moolelo mamua ae
nei.—Luna H.]
MOKUNA VIII.
KO UMI NOHO ALII ANA.
O ka pau no keia i ka lukuia o Hakau ma, a ua pau na ’lii a me na kahu,
a me kahu aipuupuu, a o na mea kaua a ka oihana ua pau ae i na koa o
Umi-a-Liloa, a o na ’lii a me na poe kaukaualii a me ke alo alii a pau
i pii i ka malukoi, a i ka lohe ana, ua pau i ka lukuia ke alii o
Hakau, ua kipi o Umi i ke aupuni, a ua pau i ka lukuia o lalo o Waipio,
a o na keiki alii o Kona, ua pau aku i ka mahuka i Kona, a pela ko Kau,
ko Puna, a me ko Hilo, a hiki aku la i ko lakou poe makua alii, a ua
kipi like ae la lakou i ke aupuni, a kuokoa ko Kona, a kuokoa ko Kau, a
kuokoa ko Puna, a kuokoa ko Hilo, a kuokoa ko Kohala.
A pau i ka lukuia ke alii moi o Hakau, a me kona poe alii, me kona
aialo, me ka hoomainoino ia e ka poe kipi aupuni a o na kupapau a pau o
na heana, ua kaumaha ia ko lakou poe heana a pau i mau mohaikuni, ma ka
heiau pookanaka o Honuaula ma Waipio. Ua olelo nui ia keia moolelo ma
ka moolelo a ka poe akamai o ka wa kahiko penei: I ka wa o Umi-a-Liloa
i kaumaha ai i na mohaikuni iluna o ka lele o ka heiau, oia hoi na
heana a me na kino o ke alii o Hakau ma, ua iho mai la ke alelo o ke
akua mai ka lani mai, aole i ike ia ke kino, aka, o ke alelo oia ke
kapalili ana ilalo o ka lele, a miki ia aku la na mohaikuna a pau, a he
uila me ka hekili pu.
A noho alii o Umi-a-Liloa ma ka noho alii o ka moi o Hakau, ma kona imi
akamai a me na hana maalea a kona kahu hanai nana i kuhikuhi i ke
alanui e hiki aku ai i ka noho alii, a loaa iaia ka noho alii me ka nui
mai o na enemi e keakea mai ana i kona noho alii, a no kona hookae ia
no ke koko hapa o kona koko alii. Ua loaa ia Umi na keiki mua o kona
noho ilihune a hoopiliwale, a ua kapaia ka inoa o Nohonahele, a o ka
lua, o Kapunanahuanui, he keikikane a he kaikamahine, oia na keiki a na
wahine kuaaina i noho ai ma ka aina kuaaina o Waipunalei, no
Hilo-Koolau.
A noho o Umi ma ka noho alii, ua lilo o Kaoleioku i alii kuaaina no
Hamakua, a ua lilo na keiki hookama i mau alii ukali, a i mau pukaua no
Umi; a ua kii ia o Akahiakuleana e noho pu ma ke aloalii, a ua loaa ia
Akahiakuleana na keiki mahope o Umi me kana kane i ka ili. Aka, ua
malama nae o Umi-a-Liloa i ke kaikamahine a ka moi alii a Hakau, o
Pinea ka inoa o ke kaikamahine, ua kapa o Hakau i ka inoa o kona
makuahine o Pinea; a ua malama o Umi-a-Liloa i holo pono ke koko alii,
aole he koko hapa. Ua lawe ae o Umi-a-Liloa i ke kaikamahine alii a
kona makuakane a Liloa, o Kapukini ka inoa, a he kaikuahine ia nona, a
ua loaa mai na keiki alii me Kapukini; o Keliiokaloa, o Kapulani, a me
Keawenuiaumi.
Public-domain text, read in full here on John Shaqi.
Reviews
Reviews
No reviews yet
Be the first to share your thoughts on this work.
Elsewhere in the archive
Join the Discussion
Join the discussion
Sign in to leave a comment or review.
Sign InorCreate an account