Fornander collection of Hawaiian antiquities and folk-lore, Volume 1 (of 3) : $b The Hawaiians' account of the formation of their islands and origin of their race, with the traditions of their migrations, etc., as gathered from original sources
History
Fornander collection of Hawaiian antiquities and folk-lore, Volume 1 (of 3) : $b The Hawaiians' account of the formation of their islands and origin of their race, with the traditions of their migrations, etc., as gathered from original sources
Folklore -- Hawaii; Hawaii -- Social life and customs; Hawaiian language -- Texts; Legends -- Hawaii
I ka haihai ana o Umi-a-Liloa i ke alelo o ka palaoa wiliwili o ke
kaikamahine a Kulukulua, a ike ke kaikamahine a Kulukulua ua haihaiia
ka niho palaoa ona, o ka uwe ae la no ia me ka minamina nui, a holokiki
aku la i ka makuakane me ka olelo aku: “Ua pau kuu lei palaoa i ka
haihaiia e kuu kane.” I mai ka makuakane: “Heaha ke kumu o ka haihai ia
ana o ko niho palaoa?” Olelo aku ke kaikamahine: “Ua olelo mai ua
kanaka la, no ka hilahila ka. He mea nui wale no ka ia o ka lei palaoa
wiliwili i ko lakou makaainana, mai kamalii a ka luahine, a o ka lei
alii ka o ko lakau poe alii, o ka niho o ke kohola, me ka niho palaoa.”
Olelo aku la o Kulukulua i ke kaikamahine: “E hoopaa ia kela poe kanaka
i ke kaula, a i loaa ole ka lei alii niho palaoa, alaila, e pau lakou i
ka lukuia, a e noa ka heiau o Kanoa ia lakou.” A nolaila, ua kena ae o
Kulukulua i na koa, a ua hoopaa ia o Umi ma i ke kaula. Ekolu lakou i
hoopaa ia i ke kaula, o Umi-a-Liloa, o Omaokamau, a me Koi; a o
Piimaiwaa, oia ka mea nana i kii ka niho palaoa i Waipio, no ka mea, ua
kau ia ke kanawai, hookahi no la, alaila, loaa ka palaoa, a i ole e
loaa ka niho palaoa i ka la hookahi, e pau lakou i ka make. A nolaila,
ua holo aku la o Piimaiwaa a hiki i lalo o Waipio i ka manawa pokole, a
lohe na ’lii o Waipio ua hoopilikia ia o Umi ma ma Hilo, aole he manawa
noho aku ana o Piimaiwaa ia la hookahi no. A haawiia ka niho palaoa ma
ka lima o ke kaikamahine a Kulukulua, he mea e kona olioli i ka ike ana
i ka mea hou, ua hanaia ka niho o ke kohola i lei alii niho palaoa, a
ua lelele oia me ke kani o ka akaaka i ka pomaikai; aka, ia Umi-a-Liloa
ka haawina kaumaha, no ka lilo ana o ka lei alii kauoha a kona
makuakane alii o Liloa. Aka, ua amama ae la o Umi-a-Liloa i kona akua,
ia Kukailimoku, e malama ia ka lei alii o Nanikoki e na ’lii o Hilo a
hiki i ko lakou wa e lawe pio ia ai.
I ka wa i loaa mai ai o ka niho palaoa ua hookuu ia o Umi ma mai ko
lakou wahi hoopaa pio ana ma ka hale makuahonowai. I ka hemo ana o Umi
ma ma Hilo, ua hoi mai lakou ma Hamakua, a hiki ilalo o Waipio, a huipu
me kona mau alii, a me ka poe kaakaua kahiko o kona makuakane, a holo
ka olelo no ke kaua me na ’lii o Hilo. Penei ka olelo i hooholoia: e
hele koke ke kaua me ke kakali ole o ka manawa.
Public-domain text, read in full here on John Shaqi.
Reviews
Reviews
No reviews yet
Be the first to share your thoughts on this work.
Elsewhere in the archive
Join the Discussion
Join the discussion
Sign in to leave a comment or review.
Sign InorCreate an account