Fornander collection of Hawaiian antiquities and folk-lore, Volume 1 (of 3) : $b The Hawaiians' account of the formation of their islands and origin of their race, with the traditions of their migrations, etc., as gathered from original sources
History
Fornander collection of Hawaiian antiquities and folk-lore, Volume 1 (of 3) : $b The Hawaiians' account of the formation of their islands and origin of their race, with the traditions of their migrations, etc., as gathered from original sources
Folklore -- Hawaii; Hawaii -- Social life and customs; Hawaiian language -- Texts; Legends -- Hawaii
Mehe mea la o Kuluwaiea he kane ia na Haumea nae, alaila moe aku, moe
ia Hinanuialana, hanau o Molokai, he akua, a he kahuna.
Ma ka moolelo hoi o Lanai, aole i haiia mai kona wahi i puka mai ai,
aka, ua ikeia ma kona moolelo he keiki hookama o Lanai; pela e maopopo
ai ma ke mele a Kahakuikamoana ma ka pauku 4 o ua mele la, a penei ka
heluhelu ana:
“Ku mai ke alii, ka lani,
Ka haluku wai ea o Tahiti.
Loaa o Lanai he keiki hookama.”
Ma ka moolelo hoi o Kahoolawe ua maopopo kahi i puka mai ai o
Kahoolawe, ua hanau lopaia mai oia. No ka mea, o Keaukanai ke kane, moe
aku ia Walinuu, ka wahine, no Holani mai, hanau o Kahoolawe. A penei e
heluhelu ai i ke mele ma ka pauku 5:
“Na Keaukanai i moe aku,
Moe ia Walinuu o Holani,
He keakea kapu no Uluhina,
Hanau Kahoolawe, he lopa.”
O ka mea kupanaha keia i ka nana ana i ka moolelo no Kahoolawe, mehe
mea la no Hawaii nei o Keaukanai, a no Holani mai o Walinuu. O ka
moolelo hoi no Molokini, ua oleloia, he malo no Uluhina, he alii nui,
he alii oki piko no na keiki hanau hou. A penei ke kaao ana no
Molokini. I ka manawa i hanau ae ai o Walinuu ia Kahoolawe, kiiia aku o
Uluhina e hele mai e oki i ka piko o Kahoolawe, a hiki mai la ua o
Uluhina, a oki ae la i ka piko o Kahoolawe, alaila hume ae la o Uluhina
i ka iewe, a kiola aku la i loko o ke kai loaa ai o Molokini, he iewe,
a o ka inoa o Molokini, ua kapaia i ka malo o Uluhina; a penei e
heluhelu ai ma ke mele, pauku 6.
“Kiina aku Uluhina,
Moku ka piko o ke kamaiki,
Ka iewe o ke keiki i lele
I komo i loko o ka ape nalu;
Ka apeape kai aleale,
Loaa ka malo o ke kama.
O Molokini ka moku
He iewe ia -a-,
He iewe ka moku.”
Ma ka moolelo hoi o Oahu, ua oleloia, he alii nui o Oahu, he wohi na
Ahukinialaa, na laua o Laamealaakona, a penei ka heluhelu ana ma ka
pauku 7.
“Ku mai Ahukinialaa,
He alii mai ka nanamu;
Mai ka ape o ka ia;
Mai ka ale poi pu o Halehalekalani,
Loaa o Oahu, he wohi,
He wohi na Ahukinialaa
Na Laamealaakona he wahine.”
Ma ka moolelo hoi o Kauai, ua oleloia, hookahi makuawahine o Oahu me
Kauai, a ua okoa na makuakane; no ka mea, o Ahukinialaa kai noho aku ia
Laamealaakona, hanau Oahu he wohi; a noho aku hoi o Laakapu ia
Laamealaakona, hanau o Kauai. A penei ke kaao ana no Kauai. I ka manawa
i hookauhua ai o Laamealaakona ia Kauai, i loko no o ka hale kapu kahi
i hookauhua ai, maloko o ka heiau a Nonea, a i ka la i ka malama o
Makalii, i ka la i kauwila ai ua heiau la, oia ka la i hanau ai o
Kauai; a o keia ke alii i huipuia me ka mooalii o Hawaii. A penei e
heluhelu ai i ka moolelo no Kauai ma ke mele e hoomaka ana ma ka pauku
8:
“Na Laakapu he kane ia,
Na Laamealaakona he wahine
Hookauhua hoiloli,
I ka Nuupoki alii,
Ka heiau kapu a Nonea
I kauwila i ka po kapu o Makalii,
Hanau Kauai he alii, he kama, he pua alii.
He huhui alii na Hawaii,
Na ke poo kelakela o na moku.”
Public-domain text, read in full here on John Shaqi.
Reviews
Reviews
No reviews yet
Be the first to share your thoughts on this work.
Join the Discussion
Join the discussion
Sign in to leave a comment or review.
Sign InorCreate an account