Fornander collection of Hawaiian antiquities and folk-lore, Volume 1 (of 3) : $b The Hawaiians' account of the formation of their islands and origin of their race, with the traditions of their migrations, etc., as gathered from original sources
History
Fornander collection of Hawaiian antiquities and folk-lore, Volume 1 (of 3) : $b The Hawaiians' account of the formation of their islands and origin of their race, with the traditions of their migrations, etc., as gathered from original sources
Folklore -- Hawaii; Hawaii -- Social life and customs; Hawaiian language -- Texts; Legends -- Hawaii
I ka make ana o Umi-a-Liloa, a lohe o Koi, oia kekahi keiki hookama a
Umi-a-Liloa, a ua kauoha mua oia i na iwi ona nana e huna loa a
nalowale. O keia keiki hookama a Umi, i ka wa i kuapapanui ai ke aupuni
malalo o Umi-a-Liloa, a pau ka aina i ka okioki, a o kona mau aina, mai
Waimanu a hiki i Pololu, o kona mau kaikuahine no na noho hale, a ku ae
la ia a ao i ka aea hele mai Hawaii a Kauai. Hoi mai la mai Kauai mai a
noho ma Keoneoio i Honuaula, a moe wahine ia wahi a kamaaina, a loaa na
keiki.
I ka lohe ana o Koi he mai make ko Umi-a-Liloa, o ka olelo aku la no ia
na kaikunane o ka wahine e holo pu i Hawaii. Olelo mai la ka wahine a
Koi: “Aole oe e lawe i ko’u mau kaikunane; lawe paha auanei oe a pepehi
aku e oe ko’u mau kaikunane.” “Aole,” wahi o Koi. I ko lakou holo ana
mai Kipahulu aku, a pae i Kohala, a lohe ilaila, ua make o Umi-a-Liloa.
Malaila aku lakou nei a pae i Kekaha, a poeleele. Aia ma Kekaha kekahi
kanaka ua kulike na ano me ko Umi-a-Liloa, a o ke kii no ia o Koi e
pepehi a hooili i ka waa. Mai Kekaha aku o Koi ma a pae ka waa i ke aa
makai mai o Makaeo, aia i ke aumoe; o ka pii aku la no ia o Koi a ua
moe kiai o ka lua; aka, o Piimaiwaa aia no ia ia ke kiai oloko; aia hoi
o Koi e komo aku ana me keia kanaka pakui. Ua lohe no o Piimaiwaa ua
lilo kahiko ke kupapau ia Koi. A hoomoe ia aku la keia kanaka, a lilo
mai la ke kupapau o Umi-a-Liloa ia Koi, a o ka lilo aku la no ia ia Koi
ma ke aa, a hiki i kai o Makaeo, a kau ma ka waa, a mai keia po a kela
po kau ana ina pali hulaana o Waimanu a komo ana o Koi i ka hale o ke
kaikuahine, a ike mai la ke kaikuahine i ke kaikunane lele mai la me ka
uwe nui.
A lele aku la ke kaikunane a papani i ka waha o ke kaikuahine: “Hamau,
mai uwe oe; auhea ke kane a kaua?” “Aia no imua.” “E kii ae au,” a kii
aku la o Koi, a ala mai la, a ike mai la i ke kaikoeke, akahi no a
halawai, a lele mai la e uwe; a papani aku la i ka waha, “o ala mai
auanei na keiki a kaua.” O ka puka aku la no ia a halawai me ke
kaikuahine, i aku la o Koi: “Auhea olua, ua hele mai nei au e halawai
pu me olua, ua lawe mai nei au i ka haku o kaua e nalo ia kakou. Elua
olua hookahi au nalowale na iwi o ka haku o kakou, o ka lua huna aia
nei, i laila e huna ai.” O ka lawe no ia o Koi a me ke kaikoeke i ka
lua huna a ua kaikoeke nei, no ka mea, oia ke keiki o na pali hulaana;
a o ke kaula, a o ka aulima, aunaki me ka pulupulu, a me na makaukau a
pau, a o ko laua lawe no ia i ke kino kupapau o Umi-a-Liloa, a hiki i
ka laua wahi i huna ai i ka pali lele koae. He nui na mea i oleloia,
aka, aole he hoike maopopo. Ua olelo ia ua make pu ke kaikoeke o Koi, a
ua hookuuia i ka pali a make loa, eia ke kumu, o hai ia e ke kaikoeke.
Public-domain text, read in full here on John Shaqi.
Reviews
Reviews
No reviews yet
Be the first to share your thoughts on this work.
Elsewhere in the archive
Join the Discussion
Join the discussion
Sign in to leave a comment or review.
Sign InorCreate an account