Fornander collection of Hawaiian antiquities and folk-lore, Volume 1 (of 3) : $b The Hawaiians' account of the formation of their islands and origin of their race, with the traditions of their migrations, etc., as gathered from original sources
History
Fornander collection of Hawaiian antiquities and folk-lore, Volume 1 (of 3) : $b The Hawaiians' account of the formation of their islands and origin of their race, with the traditions of their migrations, etc., as gathered from original sources
Folklore -- Hawaii; Hawaii -- Social life and customs; Hawaiian language -- Texts; Legends -- Hawaii
I mai la o Piikea ia Umi-a-Liloa: “Aole he kumu e ae o ka make. Ua
pepehi kuu mau kupunawahine o Hapuu ma laua o Kalaihauola, a ua hoouna
ia mai nei laua e kuu makuwahine i kekahi keiki a kaua, a ua aua nae
oe, a oia ke kumu i pepehiia’i kanaka.” “Pehea la e pau ai ka pepehi
ana o ke akua?” wahi a Umi. I mai o Piikea: “Aia no a loaa ke keiki.”
Aka, ua hoomaloka o Umi-a-Liloa i ka make i ke akua, aka, ua mau no ka
pepehiia e ke akua; nolaila, ua aa o Umi-a-Liloa ma ka hoouka kaua me
ke akua, ma ke one o Kamakahonu. He kaua lima me ka laau me ka pohaku
ka kanaka, a he kaua lima ole ka ke akua; a i ka hoouka ana o ke kaua,
ua lanakila ke akua maluna o ke kaua a kanaka, a ua kapa ia kela wahi a
hiki i keia la, o Kauakeakua, a o Kaiakeakua.
A o Hapuu me Kalaihauola, aia no laua me Piikea ma ka hale, e hapai ana
no o Piikea i ke keiki, e pai aku ana ua mau luahine nei ma na kuli o
Piikea, a hanau ana ke keiki ma ke alo o kekahi luahine, a i holo iho
ka hana he kaikamahine, a o ka lilo no ia i ua mau akua nei, a noho ana
i Oahu. A lilo ia Laieloheloheikawai, o Kahaiaonuiapiikea, a o
Kahaiaonuiaumi. I ka hoi ana mai o Umi-a-Liloa, mai ke kaua ana me ke
akua, aia hoi ua lilo ka ke keiki ia Hapuu laua o Kalaihauola.
Ua olelo ia kekahi kumu; o ka hoopunipuni o Umi-a-Liloa i ke keiki; mai
ke keiki mua mai ke noi ia ana, me ka haawi no o Umi-a-Liloa, a i ka
manawa e hanau ae ai, aua no o Umi, aole e haawi, me ka olelo aku aia a
hanau hou ke keiki alaila o ka laua keiki ia; a pela aku, a pela aku, a
nolaila ua huhu na kupunawahine o Piikea, a nolaila mai ke kaua ana o
ke akua me kanaka.
I ko Umi-a-Liloa noho ana i kona aupuni, a hiki i kona wa elemakule, ua
lokahi ka noho ana me ke kuapapa me na ’lii o Maui, a me kona
makuahonowai o Piilani ka moi o Maui; aole he ike ia o ke kaua iwaena o
ko laua noho aupuni ana. Aka, i ka make ana o Piilani, ka moi o Maui,
ka makuakane o Piikea, ua pono ole ka noho ana o ka hooilina aupuni o
Maui, nolaila, ua hele mai o Umi e kokua ia Kiha-a-Piilani a ma ka lele
kaua ana ma Hana, ua lawe pio ae na koa o Hawaii i ka papu kaua o
Kauiki a hoauhee aku la ia Lono-a-Piilani.
MOKUNA XII.
KO UMI MAKE ANA: KA HUNA IA ANA O KONA KINO IA KOI.
A kuapapa ke aupuni o Maui hoi aku la o Umi-a-Liloa i Hawaii. A hiki i
kona wa elemakule, ua kalai o Hawaii i ka pohaku i halelua no Umi, no
kona kupapau; a ua kauoha oia i kana poe keiki, a me kana poe
kaikamahine a me na ’lii a me na makaainana a puni o Hawaii a me Maui e
kalai i pohaku loloa huinaha, he anana ka loa a oi aku, he iwilei ka
laula, a he hapa iwilei ka manoanoa; he ala ka pohaku i kalai ia, aia
ma ke ana o Umi-a-Liloa ma Keopu i Kailua. Ma keia auhau kaumaha mai
Hawaii mai, a nolaila, ua pepehi ia ke kahu o Aihakoko e Kihapiilani, a
oia ke kumu i naauauwa ai o Aihakoko i ka moana, a ma Kapaahu i Kamaole
no Kula kahi i pae ai, a ua kapaia ka inoa oia wahi o Kalua-o-Aihakoko.
Aohe i maikai loa ka hale lua pohaku o Umi-a-Liloa, a ua make e iho la
oia ma Kailua i Hawaii.
Public-domain text, read in full here on John Shaqi.
Reviews
Reviews
No reviews yet
Be the first to share your thoughts on this work.
Elsewhere in the archive
Join the Discussion
Join the discussion
Sign in to leave a comment or review.
Sign InorCreate an account