Cap^m. xvii. Alter adest rector, causam designat et ipse, Dicit enim sacras quod cupit ire scolas: Vt vagus astet ibi prece ruffi presul et albi Annuit, vt dominis quos ~amat ipse nimis~. Sic rector sibi sub specie virtutis adoptat, Vt queat in viciis rite studere vagus. Nil decreta placent sibi nec sacra theologia, Ars sibi nature sufficit immo sue: 1410 Ipsa magistra docet res plures, discit et ille, Scribit et in nocte que studet ipse die. Et propter formam tandem petit ipse cathedram, Vt sit ad hoc ductus, plura dat ipse prius: Sic est curatus doctoris sede locatus, Datque legenda suis mistica iura scolis. ‘Ve soli,’ legimus ex scripturis Salomonis, Namque virum solum nemo requirit eum: Qua racione scole mos est, quod quisque studere Debet cum socia doctus in arte sua. 1420 Ipse deus sociam fecit per secula primam, Vt iuuet hec hominem, sicque creauit eam: Masculus in primo factus fuit, atque secundo Femina, sic vt in hiis det deus esse genus: Istaque principia discretus rector agenda Perstudet, et vota prebet in arte pia. Quis laterisque sui costam quam sentit abesse Non cuperet, per quam perficeretur homo? Prima viri costa mulier fuit ipsa creata, Vult igitur costam rector habere suam. 1430 Nam deus humanam precepit crescere gentem, Cuius precepto multiplicabit homo: Sic sibi multiplicat rector, dum semen habundat, Vt sit mandati non reus ipse dei. Causas per tales rector probat et raciones, Quod sibi sint socie, dum stat in arte scole. Primo materiam conceptus tractat, et illam, Vt veniat partus, stat repetendo magis; Sic legit et textum, legit et glosam super illum, Vt scola discipulis sit patefacta suis: 1440 Verberat ipse regens pro forma sepe scolares, Vt vigili virga sit vigil ipsa scola. Quanto formalis magis extat in arte legendo, Est opus in tanto materiale minus. Non labor excusat, doceat quin nocte dieque, Quo sibi dat vacuum sollicitudo caput: Questio namque sua, quam disputat esse profundam, Sentit et in casu plura profunda mouet. Responsalis ei respondet ad omnia, quare, Nec sinit a logica quicquid abire sua; 1450 Sepeque doctori concluditur, ipseque tantum Confusus cathedra linquit inesse sua. Leccio lecta nocet, decies repetita nocebit; Dum legit inde magis, ~plus sibi sensus hebes est~.[399] Et sic ars nostrum curatum reddit inertem, De longo studio fert nichil ipse domum: Stultus ibi venit, set stulcior inde redibit, Dum repetendo scolis sit magis ipse frequens. Hec est illa scola, studet in qua clerus, vt yma Nature iura scribat in arte sua: 1460 Practica discipulo bene conuenit atque magistro, Vt speculatiuum construat ipse suum. Hec est illa scola super omnes labe colenda, Qua socius sociam ~gaudet~ habere suam: