Cap^m. xv. Turpiter errat auis, proprium que stercore nidum, Cuius erit custos, contaminare studet: Dedecus est ciui sociis qui tollit honorem, Quo campestris habet ciue priora loca. Est inter populum furiosus vbique timendus, Saltem dum gladium possidet ipse manu; 840 Est set in vrbe magis hominis metuenda potestas, Iudicis officio dum furit ipse suo. Vtpote sola domum poterit sintilla cremare, Sic malus indigena solus in vrbe grauat. Mutatis subito rebus natura gemescit, Et magis insolita de nouitate dolet, Sorte repentina dum pauper in vrbe leuatur, Et licet indignus culmen honoris habet. Vrbis nobilitas poterit tunc dampna timere, Cum noua stultorum gloria laudat eum. 850 Arridet stultus stulto, vir iniqus iniquo, Gaudet sensatus cum sapiente viro. Asperius nichil est humili cum surgit in altum, Saltem cum seruus nascitur ipse prius; Mens antiqua manet serui de condicione, Det quamuis summum sors sibi ferre statum. Si cursoris equi sella sit Asellus opertus, Non tamen in cursu fit magis inde celer: Indoctus que rudis nec homo mutatur honore, Rusticitate sua quin magis asper erit. 860 Coruum perfidie dampnant animalia queque, Sic est de ciue qui stat in vrbe male: Quamuis sors fallax hominem sine moribus vrbe Preponat, quis sit vltima fama dabit. Vir malus est hominum multorum sepe flagellum, Quem deus ad tempus plura mouere sinit: Fine tamen proprio capiti mala cuncta refundit, Que foris in populo fecerat ipse prius. Mille cados olei premit vncia sola veneni, Solus millenos vir malus atque bonos: 870 Ignitus carbo plures producit in ignem, Sic mala multa facit, quo manet ipse, malus: Talis enim summam fuerit cum scansus in arcem, Spirat et imperio subdere cuncta suo, Vertitur ecce rota, prius et qui celsior vrbis Extitit, inferior omnibus ipse cadit.[494] Fraus florere potest, set fructificare nequibit, Nec sua radices plantula firmat humo: Res probat in fine, cum quis tumefactus auare Se dabit in precium, non fore grande lucrum. 880 Quisque valet speculo satis ista videre moderno,[495] Vix tamen est sapiens, qui cauet acta videns. =Hic loquitur eciam de ciue illo, qui linguosus et Susurro inter conciues seminator discordiarum existit. Loquitur de variis eciam[496] periculis occasione lingue male contingentibus.=