Cap^m. xvi. Dum Susurro manet et vir linguosus in vrbe, Plebis in obprobrium scandala plura mouet; Nam linguosus homo reliquos velut altera pestis Ledit, et vt turbo sepe repente nocet. Set quia lingua mala mundo scelus omne ministrat, Que sibi sunt vires dicere tendo graues. Lingua mouet lites, lis prelia, prelia plebem, Plebs gladios, gladii scismata, scisma necem; 890 Extirpat regnis, dat flammis, depopulatur Lingua duces, lingua predia, lingua domos: Lingua maritorum nexus dissoluet, et vnum Quod deus instituit, efficit esse duo; Lite fugantque viros nupte, nuptasque mariti, Inque malum dicunt res sibi semper agi. Corporis exigua pars nulli parcere nouit, Fallax et facilis fasque nephasque loqui: Fermentum modicum totum corrumpit aceruum; Exacuens mentem singula membra mouet. 900 Non nichil est quod eam duplex custodia seruat, Ne fluat in verbis impetuosa suis: Dentibus obstruxit prudens natura palatum, Vt claustro residens clausa silere queat; Talis eam custos stimulis castigat acutis, Vt nichil abrupte queque licenter agat: Exterius datur alter ei custos labiorum, Vt duplex duplici ianua claudat iter: Osseus ordo prior excessus corrigit, alter Carneus et madidus micia verba facit. 910 Hos tamen erumpit aditus quandoque latenter, Et ruit in verba que reuocare nequit: Impetus huius habet rerum discrimina mille, Que velut ignis edax prospera queque vorant. Dicere qui poterit quot in ethere lumina lucent, Paruaque quot siccus corpora puluis habet, Vix satis est sapiens homo talis vt omnia dicat Semina pestifera que mala lingua serit. Nemo referre potest mala que linguosus in vrbe Parturit, et duplo prouocat ore dolos. 920 Res mala lingua loquax, res peior, pessima res est, Que quamuis careat ossibus, ossa terit: Non locus est pacis vbi regnat lingua loquacis; Qui nec habet pacem, non habet ipse deum: Qui sine pace dei discordat, habere salutem Non valet, est et opus absque salute nichil: Omne quod adquirit sibi pax, discordia tollit, Quicquid et ista leuans erigit, illa ruit. Est vbi regnat amor deus; est vbi nullus amator, Dirigat vt causas nescit adesse deus: 930 Est grauior plumbi massa sic garrula lingua, Pondere sub cuius corruit vrbis honor. Qui mala vult vrbi conciuis nesciat vrbem, Ianua fallaci nec sit aperta viro: Ore licet duplex talis canat vrbis honorem, Corde silens tacite semina fraudis habet: Sicut aqua piscis gaudet, letatur iniqus Dum videt alterius dampna patere magis. Fontem dum solus communem toxicat vnus, Plebs perit et pestis magna repente venit: 940 Ciuis qui ciues conturbat et opprimit omnes, Exulis aut mortis sit sibi pena prius. Dum dens solus olet, totum caput inficit ille, Si foris extrahitur, cessat ab inde dolor;