Cap^m. iii. Cum fuerint tribuli summe maioris aborti, Sunt blada depresso facta minora solo; Cum magis atque suis Sus fuderit vbera natis, Est macies lateris macrior acta Suis. Cum magis et numerum lex auget causidicorum, Tum gemit in patriis plebs spoliata magis. Vt blada que mersa torrens supervndat aquarum, Vellit et extirpat quicquid adheret humo, 160 Concio lege rapax sic multiplicata virorum Lucra, superficies que tenet orbis, habet. Non valet esse salus, medicus dum vulnerat egros, Addit et ad dampnum dampna furore suo; Sic, vbi causidici causas sine iure revoluunt, Esse quies longo tempore certa nequit. Sunt ita continua presentibus ista diebus, Vix vt ab hoc morbo sanus abibit homo. Aurea dum leges lanx ponderat, equa statera Non erit, hoc et opus iura moderna docent. 170 Scribitur, os auri Crisostomus ipse gerebat; Sub sermone latens illa figura fuit: Aurea de facto gestant tamen ora potentes Causidici, qui nunc aurea cuncta vorant. Pondere subtili species venduntur, vt emptor Circumventus eo nesciat inde forum; Est tamen ecce modo pondus subtilius, in quo Venduntur verba legis in arte sua. Quicquid agant leges, hominis lex interioris Gestat ab interius iudicis illud onus: 180 Omnia dat gratis dominus, set legis auarus Sermonem nullum dat nisi vendat eum. Si bene promittant, totidem promittere verbis Ius foret, et pactis pacta referre suis: Hii tamen ante manum, quicquid de fine sequetur, Sepius inmerito premia ferre petunt. Sic magis obliqua lanx nescit pondera iuris,[506] Quo ruit in tortam, que foret equa, viam; Sic solet iniustum fieri sub nomine iusto, Quod foret et fidum, fit magis absque fide: 190 Causidici legem proponunt esse beatam, Concludunt set eam facta per ipsa malam. De ligno quicquid rectum si vir sibi sumat, Ad visum claris subdet et illud aquis,[507] Apparet tortum sibi quod fuit ordine rectum; Sic ad propositum lex agit ecce meum. Nam si causidico modo dicam ius manifestum, Quod michi iusticia nulla negare potest, Ipse suum lucrum conspirans quicquid ad ipsum Dixero subuertet, multa pericla mouens; 200 Conficit ex mellis dulcedine fellis amarum, Vrtice similem fingit et esse rosam, Et velut ex flatu Basiliscus toxicat oris Aera, quo peste proxima vita perit, Est quod plus sanum, sic ius vir iuris ad aures Inficit ex verbis, plenus in ore dolis: Et sic vulpis ouem terret predoque viantem Predat, sicque dolus cogit abire fidem. Micius est lapso digitum supponere mento, Mergere quam liquidis ora natantis aquis: 210 Miror eo, causas inopum qui lege tueri Deberet, cicius aggrauat auctor opus. Sompnia perturbant quam sepe viros sine causa, Non res set sompno visa figura rei; Sic tibi causidicus fingens quam sepe pericla,