Algorithms; Arithmetic -- Early works to 1900; Mathematics -- History
Hec algorismus ars presens dicitur[{1}]; in qua
Talibus Indorum[{2}] fruimur his quinque figuris.
0. 9. 8. 7. 6. 5. 4. 3. 2. 1.
Prima significat unum: duo vero secunda:
Tercia significat tria: sic procede sinistre 4
Donec ad extremam venies, qua cifra vocatur;
[{3}][Que nil significat; dat significare sequenti.]
Quelibet illarum si primo limite ponas,
Simpliciter se significat: si vero secundo, 8
Se decies: sursum procedas multiplicando.[{4}]
[Namque figura sequens quevis signat decies plus,
Ipsa locata loco quam significet pereunte: 12
Nam precedentes plus ultima significabit.]
[{5}]Post predicta scias quod tres breuiter numerorum
Distincte species sunt; nam quidam digiti sunt;
Articuli quidam; quidam quoque compositi sunt. 16
[Sunt digiti numeri qui citra denarium sunt;
Articuli decupli degitorum; compositi sunt
Illi qui constant ex articulis digitisque.]
Ergo, proposito numero tibi scribere, primo 20
Respicias quis sit numerus; quia si digitus sit,
[{5}][Una figura satis sibi; sed si compositus sit,]
Primo scribe loco digitum post articulum fac
Articulus si sit, cifram post articulum sit, 24
[Articulum vero reliquenti in scribe figure.]
Quolibet in numero, si par sit prima figura,
Par erit et totum, quicquid sibi continetur;
Impar si fuerit, totum sibi fiet et impar. 28
Septem[{6}] sunt partes, non plures, istius artis;
Addere, subtrahere, duplare, dimidiare;
Sexta est diuidere, set quinta est multiplicare;
Radicem extrahere pars septima dicitur esse. 32
Subtrahis aut addis a dextris vel mediabis;
A leua dupla, diuide, multiplicaque;
Extrahe radicem semper sub parte sinistra.
[Sidenote: Addition.]
Addere si numero numerum vis, ordine tali 36
Incipe; scribe duas primo series numerorum
Prima sub prima recte ponendo figuram,
Et sic de reliquis facias, si sint tibi plures.
Inde duas adde primas hac condicione; 40
Si digitus crescat ex addicione priorum,
Primo scribe loco digitum, quicunque sit ille;
Si sit compositus, in limite scribe sequenti
Articulum, primo digitum; quia sic iubet ordo. 44
Articulus si sit, in primo limite cifram,
Articulum vero reliquis inscribe figuris;
Vel per se scribas si nulla figura sequatur.
Si tibi cifra superueniens occurrerit, illam 48
Deme suppositam; post illic scribe figuram:
Postea procedas reliquas addendo figuras.
[Sidenote: Subtraction.]
Public-domain text, read in full here on John Shaqi.
Reviews
Reviews
No reviews yet
Be the first to share your thoughts on this work.
Elsewhere in the archive
Join the Discussion
Join the discussion
Sign in to leave a comment or review.
Sign InorCreate an account