ANGLI paucis abhinc annis Virginiam occuparunt, quam Ioannes Vezaranus Francisci I Gallorum Regis auspiciis exploratam, quingentesimo vicesimo tertio anno sub eius iurisdictionem redegerat. Eadem ipsa est continens inter Floridam Nouamque Franciam, quam tricesimo sexto, septimo, & octauo gradibus substratã, _Mocosæ_ nomine? veteres designarunt, ducẽtenis quinquagenis leucis versùs Occasum ab Sancti Saluatoris statione dissitæ. Ex Ieutomo arce, quam egregiè munitam, & præsidiario milite instructam inibi octauo ab hinc anno habent, quotannis æstiuam nauigationem instituunt ad Peucoïtiarum insularum cetarias, piscariæ [590] annonæ in futuram hiemem comparandæ. Eò cùm deueherentur huius anni æstate, inciderunt in eas cæli caligines, quæ huic mari densissimæ solent per eos menses incubare, in quibus dum incerti locorum diutius hærent, frequentibus eos trahentibus æstuariis, paullatim nostrũ in littus delati sunt, haud procul portu Sancti Saluatoris. Inde Barbarorum imprudentia lapsorum indicio, qui eos pro fœderatis Gallis sumerent, didicerunt Gallicam nauem in proximo portu versari, atque illam quidem neque grandem, neque à numerosis epibatis, neq; ab æneis tormentis validè instructam. Eo nuncio nihil opportuniùs accidere poterat hominibus seminudis, & cibariorum copia exhaustis, quos præter hanc inopiam, insita rapiendi cupiditas, & prædæ maioris opinio, quàm quanta ex direpto nostro nauigio poterat cogi, sua sponte ad vim inferendã, etiam contra ius naturale ac gentium, accendebant. Arma igitur expediunt, passis velis, instructa acie, directo cursu in nostrum portum inuehuntur. Quibus argumentis Barbarus ille, cuius maximè indicio fueramus proditi, cùm hostilem in nos Anglorum animum collegisset, tum suum errorem agnoscere, & quod in nos deliquerat, quibus se crederet gratificari, multo detestari fletu, quem fletum deinde crebrò integrauit, cùm à nobis errati sui veniam peteret, & à Barbaris ipsis popularibus, qui nostrũ casum, suam iniuriam interpretati, sæpe illi manus intentarunt. Nos interea ancipiti opinione suspẽsi, amicos an hostes censeremus, quos rectà in nostrã stationem secundus ventus inferebat, euentum trepidi [591] opperiebamur, cùm nauigij gubernator scapha vectus ad explorandum obuiam processit, longo tamen circuitu, ne non esset receptui locus, maximè quòd is aduerso, illi obsecundante vento vterentur. Sed explorato nihil fuit opus, classicum canentes inuehebantur, tela eatenus modò inhibentes, dū ea ex propinquo liceret adiicere; atque ipsos nauis defensores sigillatim destinare. Quattuordecim grandioribus tormentis, catapultis verò maioris modi, _Mosquetos_ vocant, sexagenis, impetu facto in nauigium nostrum, non sublatis anchoris ad motū inhabilem, decem modò propugnatoribus instructum, ærearum cannarum absente libratore, non multæ operæ fuit illius, atque omnium nostrum expugnatio, quos in continente Saussæïus distinuerat. Gilbertus du Thet noster propugnatorem in naui agebat, cùm ab hostibus funestarum