IAM Nouo-Francicæ Missionis operæ quantum promouerint rem Christianam inter Barbaros, non facile dispiciet, qui rem vulgi trutina metietur: qui verò negotium natura sua perarduum, interuenientibus etiam aliunde casibus valdè impeditum, æquis momentis volet æstimare, maximè idoneis, atque illustribus initiis asperrimum solum Euangelicæ sementi præparatum, fateatur necesse est. In primis enim quantum, quæso, illud est, belluini prorsus ingenij atque moris gentem, nuper ab omni commercio externo alienissimam, ab sua impotentia suspiciosissimam, sic nunc esse nobis cõciliatã, ea de nostris hominibus opinione imbutam, vt eos summo ambitu quilibet Barbarorũ cõuentus [602] expetat, in sua ora domicilium habere cupiat, de suis copiolis annua cibaria deferat, mœrore ac fletu suum eorum desiderium testetur, implacabili odio in Britannos, nostræ infestos quieti, feratur? Magnum quiddam profecto est, & ingentis ad fidem illis animis ingenerandam momenti, erga illius præcones tam propensa ferri voluntate, fiducia, & veneratione. Illud autem alterum longè maius est, tantóque ad Barbaroram efficiendam salutem potentius, quantò alienius est ab humanarum affectionum ratione, diuinisque motionibus proprium magis. Altè iam insedit Canadiorum animis illa sententia, æternis addici cruciatibus, qui Baptismi expertes è viuis decedant, vt tametsi valẽtes Christianæ legis conditiones, suo sensu paullò asperiores, haud facilè subeant, moribundi tamen Baptismum ingentis omnino beneficij esse ducant, cupidéque appetant. Cuius doctrinæ quoniam Patres Societatis auctores habent, eamque combiberunt intimis sensibus, eius sua sponte illos admonent, & memores esse iubent, quoties popularium quis deteriùs affectus decumbit, hortanturque suos Doctores vti obitum ægroti præuertant, salutaribus aquis lustrantes, antè quàm occumbat. Atque hos quidem animorum motus, in barbarissimis alioqui hominibus, biennij cultura, & ea quidem non assidua, sed frequentibus interpellata difficultatibus, duo Patres effecerunt, non leuibus certè momentis ad Euangelici verbi satus in ea gente magnis incrementis propagandos. Quam ad propagationem, sacrarum precationum, & Baptismi [603] inusitata vis, insignibus aliquot documentis apud eam nationem interdum prodita, incitamento non mediocri videtur olim futura. Patri Biardo ad Eplani piscis amnem die quodam agenti affertur nuncius ab ægrota, & animam agente muliere, quæ ipsum videre atque alloqui valdè cuperet, ad Sanctæ Mariæ Sinum, duabus ab eo amne leucis. Eò ducem habuit vnum de contubernio, feminamque more gentis præter focum stratam deprehendit, tertia iam hebdomada miserè languentem: ægram, quoad per eius morbum licuit, Catechesi necessaria instruit, adhibitisq; pro re nata precibus cruce ad pectus appensa munit, seque vocari iubet, si quid ei posteà deterius accidat. Postridie mulier bene sana è foco exsilit, & graui onusta sacco ad maritum quattuor inde leucas vegeta contendit. Eam sanationem Caluinianus Dieppensis omnium