[_Collectio Decretorum_, xix. 5 (Grimm, iv. 1743; _P. L._ cxl. 960). The larger part of the book is from earlier Penitentials, &c., but the long chapter from which these extracts are taken appears to be based upon the writer’s own knowledge of contemporary superstition. On the collection generally, cf. A. Hauck, in _Sitzb. Akad. Leipzig, phil.-hist. Kl._, xlvi (1894), 65.] Observasti Kalendas Ianuarias ritu paganorum, ut vel aliquid plus faceres propter novum annum, quam antea vel post soleres facere, ita dico, ut aut mensam tuam cum lapidibus vel epulis in domo tua praeparares eo tempore, aut per vicos et per plateas cantores et choros duceres, aut supra tectum domus tuae sederes ense tuo circumsignatus, ut ibi videres et intelligeres, quid tibi in sequenti anno futurum esset? vel in bivio sedisti supra taurinam cutem, ut et ibi futura tibi intelligeres? vel si panes praedicta nocte coquere fecisti tuo nomine, ut, si bene elevarentur et spissi et alti fierent, inde prosperitatem tuae vitae eo anno praevideres? Credidisti ut aliqua femina sit quae hoc facere possit, quod quaedam a diabolo deceptae se affirmant necessario et ex praecepto facere debere, id est, cum daemonum turba in similitudinem mulierum transformatam, quam vulgaris stultitia holdam[708] vocat, certis noctibus equitare debere super quasdam bestias, et in eorum se consortio annumeratam esse? Fecisti quod quidam faciunt in Kalendis Ianuarii, i.e. in octava Natalis Domini; qui ea sancta nocte filant, nent, consuunt, et omne opus quodcunque incipere possunt, diabolo instigante propter novum annum incipiunt? Fecisti ut quaedam mulieres in quibusdam temporibus anni facere solent, ut in domo tuo mensam praeparares, et tuos cibos et potum cum tribus cultellis supra mensam poneres, ut si venissent tres illae sorores quas antiqua posteritas et antiqua stultitia parcas nominavit, ibi reficerentur; et tulisti divinae pietati potestatem suam et nomen suum, et diabolo tradidisti, ita dico, ut crederes illas quas tu dicis esse sorores tibi posse aut hic aut in futuro prodesse? O THE REGULARIS CONCORDIA OF ST. ETHELWOLD