Degener in durum chalybem vilesceret ætas; Rursus in antiquum, de quo descenderat, aurum (Sic perhibent vales) æuo vertente rediret. Fallor an est tempus, reuolutoque orbe videntur Aurea pacificæ transmittere secula gentes? Fallor enim, si quassatas tot cladibus vrbes Respicio, et passim lacerantes regna tyrannos: Si Mahometigenis Asiam Libyamqve cruento Marte premi, domitaque iugum ceruice subire: Iamque per Evropæ fines immane tribunal Barbari adorari domini, Dacisqve, Pelasgisqve Æmathiisqve, omnique solo quod diuidit Hebrvs, Et quondam bello inuictis, nunc Marte sinistro Angustos fines, paruamque tuentibus oram Pannoniæ populis, et prisca in gente Libvrnis. Tum verò in superos pugnas sine fine cieri Patribus Avsoniis; ardere in bella, necesque Sarmaticas gentes: et adhuc à cæde recenti Hispanvm sancto Gallvmqve madere cruore. Non sunt hæc auri, non sunt documenta, sed atrox Ingenio referunt ferrum, et si dicere ferro Deteriora mihi licet, intractabile saxum. At verò ad niueos alia si parte Britannos Verto oculos animumque, quot, ô pulcherrima tellus Testibus antiquo vitam traducis in auro? Namque quòd hoc summum colitur tibi numen honore Quo superi, atque omnis geniorum casta iuuentus Ilius ad sacra iussa vices obit, arguit aurum. Quòd tàm chara Deo tua sceptra gubernat Amazon, Quàm Dea, cum nondum coelis Astræa petitis Inter mortales regina erat, arguit aurum. Quòd colit haud vllis indusas moenibus vrbes Aurea libertas, et nescia ferre tyrannum Securam ætatem tellus agit, arguit aurum. Quòd regio nullis iniuria gentibus, arma Arma licet ferruginea rubicunda quiete, Finitimis metuenda gerit tamen, arguit aurum. Quòd gladij, quòd mucrones, quòd pila, quòd hastæ In rastros abiere, et bello assueta iuuentus Pacem et amicitias dulces colit, arguit aurum. Denique si fas est auro connectere laudes Æris, et in pacis venerari tempore fortes; Quot natos bello heroas, quot ahænea nutris Pectora? Sint testes procerum tot millia, testes Mille duces, interque duces notissima mille Illa cui assurgunt Mvsæ, quam conscia Pallas Lætior exaudit, Gileberti gloria nostri. Illius auxillum, et socialia prælia amici Mirantur Belgæ, et quamuis iniustus Ibervs Commemorat iustas acies, domitasque per oras Martia victrices formidat Hibernia turmas. Illum oppugnatæ quassatis turribus arces, Ilium expugnatæ perruptis moenibus vrbes, Fluminaque et portus capti, hostilique notatum Sanguine submersæ meminere sub æquore classes. Hic vbi per medios proiectus Seqvana Celtas Labitur, et nomen max amissurus, et vndas. Omnia si desint, quantum est ingentibus ausis Humani generis pro pace bonoque pacisci Tàm varies casus, freta tanta, pericula tanta? Linquere adhuc teneram prolem, et dulcissima sacri Oscula coniugij, numerantemque ordine longo Avcheriam digitis in mollibus, æquora mille Formidanda modis, atque inter pauca relatos