digni sunt miseros esse non dubitas?" "Conuenit," inquam. "Si igitur cognitor," ait, "resideres, cui supplicium inferendum putares, eine qui fecisset an qui pertulisset iniuriam?" "Nec ambigo," inquam, "quin perpesso satisfacerem dolore facientis." "Miserior igitur tibi iniuriae inlator quam acceptor esse uideretur." "Consequitur," inquam. "Hinc igitur aliis de causis ea radice nitentibus, quod turpitudo suapte natura miseros faciat, apparet inlatam cuilibet iniuriam non accipientis sed inferentis esse miseriam." "Atqui nunc," ait, "contra faciunt oratores. Pro his enim qui graue quid acerbumque perpessi sunt miserationem iudicum excitare conantur, cum magis admittentibus iustior miseratio debeatur; quos non ab iratis sed a propitiis potius miserantibusque accusatoribus ad iudicium ueluti aegros ad medicum duci oportebat, ut culpae morbos supplicio resecarent. Quo pacto defensorum opera uel tota frigeret, uel si prodesse hominibus mallet, in accusationis habitum uerteretur, Ipsi quoque improbi, si eis aliqua rimula uirtutem relictam fas esset aspicere uitiorumque sordes poenarum cruciatibus se deposituros uiderent compensatione adipiscendae probitatis, nec hos cruciatus esse ducerent defensorumque operam repudiarent ac se totos accusatoribus iudicibusque permitterent. Quo fit ut apud sapientes nullus prorsus odio locus relinquatur. Nam bonos quis nisi stultissimus oderit? Malos uero odisse ratione caret. Nam si, uti corporum languor, ita uitiositas quidam est quasi morbus animorum, cum aegros corpore minime dignos odio sed potius miseratione iudicemus, multo magis non insequendi sed miserandi sunt quorum mentes omni languore atrocior urget improbitas. [151] Sed puniri ... respondi _quae infra_ (_in pag. 328 l. 73_) _post_ ultioni puniti _in codicibus habentur huc transponenda esse censuit P. Langenus, demonstrauit A. Engelbrecht._ IV.