The treatise of Lorenzo Valla on the Donation of ConstantineValla, Lorenzo
History
The treatise of Lorenzo Valla on the Donation of Constantine
Valla, Lorenzo
Church and state -- Holy Roman Empire; Constitutum Constantini; Popes -- Temporal power -- Early works to 1800
Praescripsit Romana ecclesia! Et quomodo potest praescripsisse ubi de
nullo titulo sed de malefidei[381] possessione constat; aut, si malefidei
possessionem neges, profecto stultae fidei negare non possis? An in tanta
re tamque aperta excusata debet esse et iuris et facti ignorantia? Facti
quidem, quod Romam provinciasque non dedit Constantinus, quod ignorare
idiotae hominis est, non summi pontificis; iuris autem, quod illa nec
donari potuere nec accipi, quod nescire vix Christiani est. Itane stulta
credulitas dabit tibi ius in his quae, si prudentior fores, tua numquam
fuissent? Quid! Nonne nunc saltem, postquam te per ignorantiam atque
stultitiam possedisse docui, ius istud, si quod erat, amittes, et quod
inscitia male contulerat tibi, nonne id rursum cognitio bene adimet,
mancipiumque ab iniusto ad iustum dominum revertetur, fortassis etiam cum
usufructu? Quod si adhuc possidere pergis, iam inscitia in malitiam[382]
fraudemque conversa est, planeque effectus es[383] malefidei possessor.
Praescripsit Romana ecclesia! O imperiti, O divini iuris ignari! Nullus
quantusvis[384] annorum numerus verum abolere titulum potest. An vero
captus ego a barbaris, creditusque perisse,[385] post centum annos
quibus captivus fui, postliminio reversus paternae hereditatis repetitor
excludar? Quid hac re inhumanius? Atque, ut aliquod afferam exemplum, num
Jephte, dux Israel, reposcentibus filiis Ammon terram “a finibus Arnon
usque in Iaboc atque in Iordanem” respondit, “Praescripsit Israel iam per
trecentos annos?” An quod numquam illorum, sed Amorreorum fuisset terra
quam reposcerent ostendit; et hoc argumentum esse, ad Ammonitas[386]
illam non pertinere, quod numquam intra tot annorum curriculum
repoposcissent?
Praescripsit Romana ecclesia! Tace, nefaria lingua! Praescriptionem, quae
fit de rebus mutis et irrationabilibus, ad hominem transfers, cuius quo
diuturnior in servitute possessio eo est detestabilior? Aves ac ferae in
se praescribi nolunt, sed quantolibet tempore possessae, cum libuerit
et oblata fuerit occasio, abeunt: homini ab homine possesso abire non
licebit?[387]
Public-domain text, read in full here on John Shaqi.
Reviews
Reviews
No reviews yet
Be the first to share your thoughts on this work.
Elsewhere in the archive
Join the Discussion
Join the discussion
Sign in to leave a comment or review.
Sign InorCreate an account