“Sponte ad te, summe pontifex, ut nos gubernares venimus; sponte nunc rursus abs te ne gubernes diutius recedimus. Si qua tibi a nobis debentur, ponatur calculus datorum et acceptorum. At tu gubernare invitos vis, quasi pupilli simus, qui te ipsum forsitan sapientius gubernare possemus. Adde huc iniurias quae aut abs te aut a tuis magistratibus huic civitati frequentissime inferuntur. Deum testamur, iniuria cogit nos rebellare, ut olim Israel a Roboam fecit. Et quae tanta fuit illi[392] iniuria? Quanta portio nostrae calamitatis graviora solvere tributa? Quid enim si rempublicam nostram exhaurias? Exhausisti.[393] Si templa spolies? Spoliasti. Si virginibus matribusque familias stuprum inferas? Intulisti. Si urbem sanguine civili perfundas? Perfudisti. Haec nobis sustinenda sunt? An potius, cum tu pater nobis esse desieris, nos quoque filios esse[394] obliviscemur? Pro patre, summe pontifex, aut si te hoc magis iuvat, pro domino hic te populus advocavit, non pro hoste atque carnifice: patrem agere aut dominum non vis, sed hostem ac carnificem. Nos saevitiam tuam impietatemque, etsi iure offensae poteramus, tamen quia Christiani sumus, non imitabimur, nec in tuum caput ultorem stringemus gladium, sed te abdicato atque summoto, alterum patrem dominumve adoptabimus. Filiis a malis parentibus a quibus geniti sunt fugere licet; nobis a te, non vero patre sed adoptivo et pessime nos tractante, non licebit? Tu vero, quae sacerdotii operis sunt, cura, et noli tibi ponere sedem ad Aquilonem et illinc tonando[395] fulgurantia fulmina in hunc populum ceterosque vibrare.” Sed quid plura opus est in re apertissima dicere? Ego non modo Constantinum non donasse tanta, non modo non potuisse Romanum pontificem in eisdem praescribere, sed etiam si utrumque esset, tamen utrumque ius sceleribus possessorum exstinctum esse contendo, cum videamus totius Italiae multarumque provinciarum cladem ac vastitatem[396] ex hoc uno fonte fluxisse. Si fons amarus est, et rivus; si radix immunda, et rami; si delibatio sancta non est, nec massa. Ita e diverso, si rivus amarus, fons obstruendus est; si rami immundi, e radice vitium venit; si massa sancta non est, delibatio quoque abominanda[397] est. An possumus principium potentiae papalis pro iure proferre, quod tantorum scelerum tantorumque omnis generis malorum cernimus esse causam?