C. Sallusti Crispi De Bello Catilinario Et JugurthinoSallust
History
C. Sallusti Crispi De Bello Catilinario Et Jugurthino
Sallust
Jugurthine War, 111-105 B.C.; Rome -- History -- Conspiracy of Catiline, 65-62 B.C.
[83] The author, after having given a description of the state of
morality in the time of Sulla, now proceeds to the life of Catiline
himself, and in the following two chapters, describes the associates
in whom that criminal placed his confidence, and with whose help he
hoped to overturn the constitution. _Flagitia_ and _facinora_ in this
passage have the meaning of _homines flagitiosi_, and _facinorosi_.
[84] _Manu_, 'by playing at dice' (_alea_), because that game was played
with the hand, either with or without the cup containing the dice
(_fritillus_).
[85] _Difficulter_. See Zumpt, S 267, note 2.
[86] 'In accordance with his (still) youthful age.' Zumpt, S 309.
[87] _Dum_ for _dummodo_, 'if but.'
15. Jam primum adolescens Catilina multa nefanda stupra fecerat, cum
virgine nobili, cum sacerdote Vestae, alia hujuscemodi contra jus fasque.
Postremo captus amore Aureliae Orestillae cujus praeter formam nihil
unquam bonus laudavit, quod ea nubere illi dubitabat, timens privignum
adulta aetate, pro certo creditur necato filio vacuam domum scelestis
nuptiis fecisse.[88] Quae quidem res mihi in primis videtur causa fuisse
facinoris maturandi. Namque animus impurus, dis hominibusque infestus,
neque vigiliis neque quietibus sedari poterat; ita conscientia mentem
excitam vastabat.[89] Igitur color exsanguis, foedi oculi, citus modo,
modo tardus incessus; prorsus in facie vultuque vecordia inerat.
[88] Catiline then had a son from a previous marriage, whom he got rid of
because Orestilla would not become his wife, from fear of the young
man, who was already grown up, and who would have become her stepson
(_privignus_).
[89] 'The consciousness of his guilt disturbed his thinking powers,' for
this is the meaning of _mens_ as distinct from _animus_, which has
reference to the feelings.
16. Sed juventutem, quam, ut supra diximus, illexerat, multis modis mala
facinora edocebat. Ex illis testes signatoresque falsos commodare; fidem,
fortunas, pericula vilia habere, post, ubi eorum famam atque pudorem
attriverat, majora alia imperabat; si causa peccandi in praesens minus
suppetebat, nihilo minus insontes sicuti sontes circumvenire, jugulare;
scilicet, ne per otium torpescerent manus aut animus, gratuito[90] potius
malus atque crudelis erat.
His amicis sociisque confisus Catilina, simul quod aes alienum per omnes
terras ingens erat, et quod plerique Sullani milites,[91] largius suo
usi, rapinarum et victoriae veteris memores civile bellum exoptabant,
opprimundae rei publicae consilium cepit. In Italia nullus exercitus;
Gn.[92] Pompeius in extremis terris bellum gerebat; ipsi consulatum
petenti magna spes; senatus nihil sane intentus;[93] tutae tranquillaeque
res omnes: sed ea prorsus opportuna Catilinae.
Public-domain text, read in full here on John Shaqi.
Reviews
Reviews
No reviews yet
Be the first to share your thoughts on this work.
Join the Discussion
Join the discussion
Sign in to leave a comment or review.
Sign InorCreate an account