Cato Maior de Senectute with Introduction and NotesCicero, Marcus Tullius
Philosophy
Cato Maior de Senectute with Introduction and Notes
Cicero, Marcus Tullius
Old age -- Early works to 1800
XVIII. 62 Sed in omni oratione mementote eam me senectutem laudare, quae
fundamentis adulescentiae constituta sit. Ex quo efficitur id, quod ego
magno quondam cum assensu omnium dixi, miseram esse senectutem quae se
oratione defenderet. Non cani nec rugae repente auctoritatem arripere
possunt, sed honeste acta superior aetas fructus capit auctoritatis
extremos. 63 Haec enim ipsa sunt honorabilia, quae videntur levia atque
communia, salutari appeti decedi assurgi deduci reduci consuli, quae et
apud nos et in aliis civitatibus, ut quaeque optime morata est, ita
diligentissime observantur. Lysandrum Lacedaemonium, cuius modo feci
mentionem, dicere aiunt solitum Lacedaemonem esse honestissimum domicilium
senectutis; nusquam enim tantum tribuitur aetati, nusquam est senectus
honoratior. Quin etiam memoriae proditum est, cum Athenis ludis quidam in
theatrum grandis natu venisset, magno consessu locum nusquam ei datum a
suis civibus, cum autem ad Lacedaemonios accessisset, qui, legati cum
essent certo in loco considerant, consurrexisse omnes illi dicuntur et
senem sessum recepisse; 64 quibus cum a cuncto consessu plausus esset
multiplex datus, dixisse ex eis quendam Atheniensis scire quae recta
essent, sed facere nolle. Multa in nostro collegio praeclara, sed hoc de
quo agimus, in primis, quod, ut quisque aetate antecedit, ita sententiae
principatum tenet, neque solum honore antecedentibus, sed eis etiam, qui
cum imperio sunt, maiores natu augures anteponuntur. Quae sunt igitur
voluptates corporis cum auctoritatis praemiis comparandae? Quibus qui
splendide usi sunt, ei mihi videntur fabulam aetatis peregisse nec tamquam
inexercitati histriones in extremo actu corruisse.
65 At sunt morosi et anxii et iracundi et difficiles senes. Si quaerimus,
etiam avari; sed haec morum vitia sunt, non senectutis. Ac morositas tamen
et ea vitia, quae dixi, habent aliquid excusationis, non illius quidem
iustae, sed quae probari posse videatur: contemni se putant, despici,
illudi; praeterea in fragili corpore odiosa omnis offensio est; quae tamen
omnia dulciora fiunt et moribus bonis et artibus, idque cum in vita tum in
scaena intellegi potest ex eis fratribus qui in Adelphis sunt. Quanta in
altero diritas, in altero comitas! Sic se res habet: ut enim non omne
vinum, sic non omnis natura vetustate coacescit. Severitatem in senectute
probo, sed eam, sicut alia, modicam; acerbitatem nullo modo; 66 avaritia
vero senilis quid sibi velit, non intellego. Potest enim quicquam esse
absurdius quam, quo viae minus restet, eo plus viatici quaerere?
Public-domain text, read in full here on John Shaqi.
Reviews
Reviews
No reviews yet
Be the first to share your thoughts on this work.
Join the Discussion
Join the discussion
Sign in to leave a comment or review.
Sign InorCreate an account