B’ aithne dh’ i an lus a bheireadh an toradh as a’ bhainne co math ’s a b’ aithne dh’ i na h-eòlais a thilleadh air ais e, agus gach seòrsa sian agus oradh a bha air a chleachdainn no air a chunntas feumail ’s an àm. Bha gach luibh ’s a’ mhachair no ’s a’ choille co-ionnan dh’ i ri arbhar nan imirean no spilgean cònlaich, ’s cha robh duilleag air craoibh, no preas, no dris, nach b’ aithne dh’ i. ’S an àm so bha dùthaich a h-athar còmhdaichte le coille ghiubhais, agus iomraideach (mar tha fhathast) air son co math ’s a bha a fiodh, ’s bha neart de bheartais na rìoghachd ’tighinn a stigh air a tailibh. Uair de na h-uairean sin thàinig na Lochlannaich do Albainn a thoirt a mach fearainn ’s a dheanamh roinn na còrach air na gheibheadh iad, ’s thug iad fainear gu ’n robh coille ghiubhais Lochabair a’ fàs ’s a’ gabhail roimpe co mòr ’s gu ’m faodtadh e ’bhi gu ’n cuireadh i stad air coille dhubh na Suain. Chaidh feachd Lochlannach an uair so thilleadh air ais an taobh a thàinig iad, ’s ’n uair a ràinig iad dhachaidh dh’ innis iad do ’n righ mar bha iad ’am beachd a thachradh ’s gu ’m feumadh stad a chur air cinneas na coille Albanaich neo nach bitheadh mòran meas air a’ chonnadh aige-san. ’S e smuaintich an righ bho ’n a bha h-uile ionnsachadh aig a nighean gu ’n cuireadh e ’chomhairle rithe, ’s gu ’m faigheadh e fiosrachadh uaipe ’d e an dòigh a b’ fhearr ’s a bu luaithe air a’ choille Albanaich a dheanamh na bu lugha ’s a crìonadh. Dh’ innis i dha, ach gu ’m bitheadh aice fhéin ri dol ann. Fhuair i cead o ’n Rìgh, ’s rinn i deas air son falbh; ’s leis na cumhachdan a bh’ aice cha chuireadh muir no tìr, talamh no adhar, stad air a ceum gus an ruigeadh i ceann thall a’ ghnothaich. ’N uair a ràinig i Lochabair ’s e ’n dòigh a ghabh i, dh’ fhadaidh i teine ’an iomall a gùin ’s ghabh i gu siubhal roimh ’n choille, ’s leis gu robh comas aice falbh anns na neòil co math ’s air an talamh, dhìreadh i suas agus ’n uair bha i ’dìreadh ’s a’ cur cuairteig anns an adhar, bha na sradagan teine a bha ’falbh as a gùn a’ dol gach taobh leis a’ ghaoith ’s a’ lasadh na coille gus an robh an dùthaich uile gu bhi ’n a caoirean teintich ’s co dùinte le deathaich ’s gur gann a bu léir do dhuine lias, ’s a chionn gu ’n robh i fhéin air fàs anns an deathaich ’s anns an t-sùith na bu duibhe na craobh ’s a’ choille, ’s e “An Dubh Ghiùbhsach” a theireadh iad rithe.