Antequam explicationem a moralistis pleniorem vocum "Impotentia coeundi" dabamus, attendendum accurate est ad definitionem matrimonii finum a S. Alphonso Liguorio (_Theol. Mor._, lib. vi., n. 882) datam. "_Fines_," inquit, "intrinseci essentiales [sc. matrimonii] sunt duo: traditio mutua cum obligatione reddendi debitum, et vinculum indissolubile. _Fines intrinseci accidentales_ pariter sunt duo: procreatio prolis et remedium concupiscentiae. _Fines_ autem _accidentales extrinseci_ plurimi esse possunt, ut pax concilianda, voluptas captanda, etc. His positis, certum est quod si quis excluderet duos fines intrinsecos accidentales, non solum valide, sed etiam licite posset quandoque contrahere; prout si esset senex et nuberet sine spe procreandi prolem, nec intenderet remedium concupiscentiae; sufficit enim ut salventur fines substantiales, ut supra." Haec sententia S. Alphonsi magni momenti est, et in ea solutio multarum difficultatum inveniri potest. Dicit hic (1) fines intrinsecos essentiales matrimonii esse traditionem mutuam cum obligatione reddendi debitum, et vinculum indissolubile, atque illis demptis nullum matrimonium; (2) procreationem autem prolis et remedium concupiscentiae abesse posse, et tamen matrimonium esse validum si duo fines essentiales adsint. Sanctus hoc loco infert, ut patet e contextu alibi (_e. g._, lib. vi., n. 1095, res. 2), traditionem mutuam potestatis ad copulam carnalem necessario potentiam coeundi supponere, potentiam autem generandi non esse necessariam nec remedium concupiscentiae. In libro vi., n. 1096, ait: "Impotentia est illa propter quam conjuges non possunt copulam habere per se aptam ad generationem; unde sicut validum est matrimonium {329} inter eos qui possunt copulari, esto per accidens nequeunt generare, puta quia steriles aut senes, vel quia femina semen non retinet, ita nullum est matrimonium inter eos qui nequeunt consummare eo actu, quo ex se esset possibilis generatio." Distinctio haec inter potentiam coeundi et potentiam generandi a moralistis omnibus datur; illa autem data, plurimi distinctionem obliviscuntur et sterilitatem simplicem cum impotentia confundunt.