=18.= Eōdem tempore Attalus, rēx Asiae, frāter Eumenis, mortuus est hērēdemque populum Rōmānum relīquit. Ita imperiō Rōmānō per testāmentum Asia accessit. =19.= Mox etiam D. Iūnius Brūtus dē Callaecīs et Lūsitānīs māgnā glōriā triumphāvit et P. Scīpiō Āfricānus dē Numantīnīs 10 secundum triumphum ēgit quartō decimō annō postquam priōrem dē Āfricā ēgerat. _War with Aristonicus, 131 B.C._ =20.= Mōtum interim in Asiā bellum est ab Aristonīcō, Eumenis fīliō, quī ex concubīnā susceptus fuerat. Hīc Eumenēs frāter Attalī fuerat. Adversus eum missus P. Licinius 15 Crassus īnfīnīta rēgum habuit auxilia. Nam et Bīthȳniae rēx Nīcomēdēs Rōmānōs iūvit et Mithradātēs Ponticus, cum quō bellum posteā gravissimum fuit, et Ariarātus Cappadox et Pylaemēnēs Paphlagōn. Victus est tamen Crassus et in proeliō interfectus est. Caput ipsīus Aristonīcō 20 oblātum est, corpus Smyrnae sepultum. Posteā Perperna, cōnsul Rōmānus, quī successor Crassō veniēbat, audītā bellī fortūnā ad Asiam celerāvit et aciē victum Aristonīcum apud Stratonīcēn cīvitātem, quō cōnfūgerat, famē ad dēditiōnem compulit. Aristonīcus iussū[95] senātūs Rōmae in carcere 25 strangulātus est. Triumphārī enim dē eō nōn poterat, quia Perperna apud Pergamum Rōmam rediēns diem obierat. =21.= L. Caeciliō Metellō et T. Quīntiō Flāminīnō cōnsulibus Karthāgō in Āfricā iussū[95] senātūs reparāta est, quae nunc 44 manet, annīs duōbus et vīgintī postquam ā Scīpiōne fuerat ēversa. Dēductī sunt eō cīvēs Rōmānī. _War with Transalpine Gauls, 125-121 B.C._ =22.= Annō sexcentēsimō vīcēsimō septimō ab urbe conditā C. Cassius Longīnus et Sex. Domitius Calvīnus cōnsulēs Gallīs trānsalpīnīs bellum intulērunt et Arvernōrum tunc 5 nōbilissimae cīvitātī atque eōrum ducī Bituītō, īnfīnītamque multitūdinem iūxtā Rhodanum fluvium interfēcērunt. Praeda ex torquibus Gallōrum ingēns Rōmam perlāta est. Bituītus sē Domitiō dedit atque ab eō Rōmam dēductus est, māgnāque glōriā cōnsulēs ambō triumphāvērunt. 10 =23.= M. Porciō Catōne et Q. Mārciō Rēge cōnsulibus sexcentēsimō trīcēsimō et tertiō annō ab urbe conditā Narbōne in Galliā colōnia dēducta est annōque post ā L. Caeciliō Metellō et Q. Mūciō Scaevolā cōnsulibus dē Dalmatiā triumphātum est. 15 =24.= Ab urbe conditā annō sexcentēsimō trīcēsimō quīntō C. Catō cōnsul Scordiscīs intulit bellum ignōminiōsēque pūgnāvit. =25.= C. Caeciliō Metellō et Cn. Carbōne cōnsulibus duo Metellī frātrēs eōdem diē, alterum ex Sardiniā, alterum ex 20 Thrāciā, triumphum ēgērunt, nūntiātumque Rōmae est Cimbrōs ē Galliā in Ītaliam trānsisse.