=11.= Confectō bellō Macedonicō, manente Mithradāticō, 10 quod recedente Lūcullō rēx conlēctīs auxiliīs reparāverat, bellum Crēticum ortum est. Ad id missus Q. Caecilius Metellus ingentibus proeliīs intrā triennium omnem prōvinciam cēpit, appellātusque est Crēticus atque ex īnsulā triumphāvit. Quō tempore Libya quoque Rōmānō imperiō per 15 testāmentum Appiōnis, quī rēx ēius fuerat, accessit, in quā inclutae urbēs erant Berenīcē, Ptolemāïs, Cȳrēnē. _Cn. Pompey takes command, 66 B.C._ =12.= Dum haec geruntur, pīrātae omnia maria īnfestābant ita ut Rōmānīs tōtō orbe victōribus sōla nāvigātiō tūta nōn esset. Quārē id bellum Cn. Pompēiō dēcrētum est. Quod 20 intrā paucōs mēnsēs ingentī et fēlicitāte et celeritāte cōnfēcit. Mox eī dēlātum etiam bellum contrā Mithradātēn et Tigrānēn. Quō susceptō Mithradātēn in Armeniā Minōre nocturnō proeliō vīcit, castra dīripuit, quadrāgintā mīlia ēius occīdit, vīgintī tantum dē exercitū[120] suō perdidit et 25 duōs centuriōnēs. Mithradātēs cum uxōre fūgit et duōbus comitibus. Neque multō post, cum in suōs saevīret, Pharnacis, 56 fīliī suī, apud mīlitēs sēditiōne ad mortem coāctus venēnum hausit. Hunc fīnem habuit Mithradātēs. Periit autem apud Bosporum, vir ingentis industriae[121] cōnsiliīque. Rēgnāvit annīs sexāgintā, vīxit septuāgintā duōbus, contrā Rōmānōs bellum habuit annīs quadrāgintā. 5 =13.= Tigrānī deinde Pompēius bellum intulit. Ille sē eī dēdidit et in castra Pompēī sextō decimō mīliāriō ab Artaxatā vēnit ac diadēma suum, cum prōcubuisset ad genua Pompēī, in manibus ipsīus conlocāvit. Quod eī Pompēius reposuit honōrificēque eum habitum rēgnī tamen parte 10 multāvit et grandī pecūniā. Adēmpta est eī[122] Syria, Phoenīcē, Sophanēnē; sex mīlia praetereā talentōrum argentī indicta, quae populō Rōmānō daret, quia bellum sine causā Rōmānīs commōvisset.[123] _Pompey subdues Syria and Palestine, 64 B.C._