=11.= Post eum M. Antōnīnus sōlus rem pūblicam tenuit, vir quem mīrārī facilius quis quam laudāre possit. Ā prīncipiō vītae tranquillissimus, adeō ut ex īnfantīa quoque vultum nec ex gaudiō nec ex maerōre mutāverit. Philosophiae dēditus 15 Stoicae, ipse etiam nōn sōlum vītae moribus, sed etiam ērudītiōne philosophus. Tantae admirātiōnis adhūc iuvenis ut eum successōrem parāverit Hadriānus relinquere, adoptātō tamen Antōnīnō Piō generum eī idcircō esse voluerit, ut hōc ōrdine ad imperium pervenīret. 20 =12.= Īnstitūtus est ad philosophiam per Apollōnium[173] Chalcēdōnium, ad scientiam litterārum Graecārum per Sextum Chaerōnēnsem, Plūtarchī nepōtem, Latīnās autem eum litterās Frontō, ōrātor nōbilissimus, docuit. Hīc cum omnibus Rōmae aequō iūre ēgit, ad nūllam īnsolentiam ēlātus est 25 imperiī fastīgiō; līberālitātis prōmptissimae. Prōvinciās ingentī benīgnitāte et moderātiōne trāctāvit. Contrā Germānōs 79 eō prīncipe rēs fēlīciter gestae sunt. Bellum ipse ūnum gessit Marcomannicum, sed quantum nūllā memoriā fuit, adeō ut Pūnicīs cōnferātur. Nam eō[174] gravius est factum, quod ūniversī exercitūs Rōmānī perierant. Sub hōc enim tantus cāsus pestilentiae fuit ut post victōriam Persicam 5 Rōmae ac per Ītaliam prōvinciāsque māxima hominum pars, mīlitum omnēs ferē cōpiae languōre dēfēcerint. =13.= Ingentī ergō labōre et moderātiōne, cum apud Carnuntum iūgī trienniō perseverāsset, bellum Marcomannicum cōnfēcit, quod cum hīs Quādī, Vandalī, Sarmatae, Suēvī atque 10 omnis barbaria commoverat, multa hominum mīlia interfēcit, ac Pannoniīs servitiō līberātīs Rōmae rūrsus cum Commodō Antōnīnō, fīliō suō, quem iam Caesarem fēcerat, triumphāvit. Ad hūius bellī sūmptum cum aerāriō exhaustō largītiōnēs nūllās habēret neque indīcere prōvinciālibus 15 aut senātuī aliquid vellet, īnstrumentum rēgiī cultūs factā in forō Dīvī Trāiānī sectiōne distrāxit, vāsa aurea, pōcula crystallina et murrina, uxōriam ac suam sēricam et auream vestem, multa ōrnamenta gemmārum. Ac per duōs continuōs mēnsēs ea vēnditiō habita est multumque aurī 20 redāctum. Post victōriam tamen ēmptōribus pretia restituit, quī reddere comparāta voluērunt; molestus nūllī fuit quī māluit semel ēmpta retinēre. =14.= Hīc permīsit virīs clāriōribus ut convīvia eōdem cultū quō ipse et ministrīs similibus exhibērent. In ēditiōne 25 mūnerum post victōriam adeō māgnificus fuit ut centum simul leōnēs exhibuisse trādātur. Cum igitur fortūnātam rem pūblicam et virtūte et mānsuetūdine reddidisset, obiit XVIII imperiī annō, vītae LXI, et omnibus certātim adnitentibus inter Dīvōs relātus est. 30