Folk-Lore of West and Mid-WalesDavies, Jonathan Ceredig
History
Folk-Lore of West and Mid-Wales
Davies, Jonathan Ceredig
Folklore -- Wales; Wales -- Social life and customs
In a series of spurious letters, known as "Llythyrau Anna Beynon,"
bearing the date 1720, and pretending to give an account of the old
rural customs of two hundred years ago in the Parish of Llandyssul
and the surrounding districts, I found the following strange story
in connection with "Hirwen-gwd," but I cannot vouch for the truth
of the account, as it is evident that the "letters" referred to are
not authentic:--
"GWYLNOS.
"Fe fu farw Shann, Ty Clai yn ddiweddar, yn 90 oed. Nid oedd
ganddi yr un plentyn yn y byd i alaru ar ei hol, ond yr oedd Abel
ei hwyr, bachgen 18 oed, yn llefain yn dost ar ol yr unig ffrynd
oedd ganddo yn y byd. Fe fu yno ryw wylnos ryfedd ar ei hol. Cafwyd
cwrw yno o dafarn Nani Dan-yr-Allt, a buwyd yn adrodd hanes Twm
Shon Cati, ac yn yfed hyd haner nos. Yna gollyngodd rhyw rai raff
yn ddistaw i lawr trwy y simnau, tra yr oedd eu cyfeillion tu mewn
yn canu can 'Ysgyfarnog pen Crug y Balog.' Yr oedd Abel druan,
yn eistedd yn bendrwm yng nghornel yr aelwyd, a'i law dan ei
ben, ac yn llefain wrtho ei hunan, ac Evan Blaen Cwm ar ei bwys,
ac yn ei gysuro, a'i law dros ei gefn, gan dd'weyd, 'Paid llefan
Abel bach; yf lymaid eto; rhaid i ti ymroi i fod yn dawel, a ni a
wnawn ninau ein goreu drosof ti. Gwnawn nas cyffrwy i, Abel!' Ar
yr un pryd yr oedd yr hen andras yn cylymu y rhaff am ganol yr
hogyn tlawd. Yn y man dyna y cymdeithion o'r tu maes yn gwaeddi,
'Hirwen gwd,' ac Evan o'r tu mewn yn gwaeddi, 'chwareu yn barod.'
"Gyda hyny, dyna Abel yn araf esgyn i fyny i'r simnai, ac Evan yn
gofyn, 'Pa le yr wyt ti yn myned, Abel bach?' ac yntau yn ateb,
'Wn i ddim b'le mae'r d----l yn myned a fi.' Tyn-wyd ef i maes
trwy y simnai. Hen lwfer gul ydoedd, yn llawn o huddugl, ac yr
oedd golwg ofnadwy arno wedyn....
"Mae nhad a'r dynion goreu yn teimlo i'r byw fod y fath beth
wedi cymeryd lle yn yr ardal, ac na fu y fath beth o'r blaen er
ys pymtheg mlynedd."
Translated into English the above reads as follows:--
"WAKE-NIGHT.
Public-domain text, read in full here on John Shaqi.
Reviews
Reviews
No reviews yet
Be the first to share your thoughts on this work.
Join the Discussion
Join the discussion
Sign in to leave a comment or review.
Sign InorCreate an account