Fornander collection of Hawaiian antiquities and folk-lore, Volume 1 (of 3) : $b The Hawaiians' account of the formation of their islands and origin of their race, with the traditions of their migrations, etc., as gathered from original sources
History
Fornander collection of Hawaiian antiquities and folk-lore, Volume 1 (of 3) : $b The Hawaiians' account of the formation of their islands and origin of their race, with the traditions of their migrations, etc., as gathered from original sources
Folklore -- Hawaii; Hawaii -- Social life and customs; Hawaiian language -- Texts; Legends -- Hawaii
Ia wa, olelo aku la o Liloa i ko Umi manawa i loaa ai ia ia, i kona poe
a pau loa: “Ia kakou i hele ai i ke kapu heiau, a hoi mai au me ka malo
ole, he malo laui ko’u ia la, a ua kapa mai oukou ia’u he hehena, aka,
eia ua malo la o’u, a me ka niho palaoa, ka laau palau. Ua waiho au no
kuu keiki, oia keia.” Ia wa, ike na mea a pau loa he keiki o Umi na
Liloa.
I aku o Liloa i kona poe kanaka: “E kii aku i kona mau akua, a e lawe
mai i mua o Umi, e oki i kona piko.” A hiki mai la na akua o Liloa ooki
ia iho la ko Umi piko, a hookani no hoi ka pahu kapu. Ma keia kani ana
o ka pahu, lohe o Hakau ke keiki mua a Liloa. Ninau mai la ia i na
kanaka: “He pahu aha keia e kani nei?” “He pahu ooki no ka piko o ke
keiki hou a ke ’lii, Umi kona inoa.” A lohe o Hakau, hele mai la ia me
ka huhu ia Umi, a ninau mai la ia Liloa: “O kau keiki hou keia?” Ae aku
o Liloa me ka olelo oluolu ia Hakau: “Ae, o oe no ke ’lii, o kou kanaka
keia, maluna oe, malalo keia.” Ma keia mau olelo hooluolu a Liloa i
kana keiki ia Hakau, ua oluolu o Hakau me ke ano hookamani ia Umi.
Ma keia noho pu ana o Umi me Liloa, ua malama loa o Umi i ka Liloa mau
olelo i na la a pau loa, a ua aloha o Liloa ia Umi. O kona kaikuaana
hoi o Hakau, ua nui kona hana ino i kona kaikaina, a hiki i ka la i
make ai ko laua makuakane o Liloa.
Mamua ae o ko Liloa make ana, hooili aku la ia i na aina a pau o
Hawaii, no kana keiki hiapo no Hakau. O ka hale akua a me ke ’kua, oia
kana i hooili no kana keiki muli, no Umi. A make o Liloa, noho iho o
Hakau ma na aina a pau o Hawaii, a o kona kaikaina o Umi, malalo aku no
ia o kona kaikuaana.
Ia laua e noho ana, he nui loa ko Hakau huhu ia Umi, ma na mea a pau
loa, ina e hee o Umi i ko Hakau papa, alaila, olelo mai o Hakau ia Umi:
“Mai hee oe i kuu papa heenalu, no ka mea, aohe alii o kou makuahine.
Pela ka malo.” Pela no ka noho inoino ana o Hakau ia Umi, a kipaku okoa
ia Umi, alaila, hele aku la o Umi me kona mau hoa hele, o Omaokamau, o
Piimaiwaa. Ia lakou i pii aku ai mai Waipio aku a ka pali o Koakea, a
hala ia, hiki i Kukuihaele, alaila, loaa o Koi, alaila, hele pu oia me
Umi. Mai laila aku lakou a Kaumoalii, a Koholalele, Kealakaha, oia kona
wahi i hanau ai, a malaila kona makuahine e noho ana o Akahiakuleana.
Aka, aole nae lakou i kipa ma laila, hele kuewa wale aku la no lakou me
ka malihini. Hele aku la lakou a noho ma ka palena o Hilo me Hamakua,
oia ka aina o Waipunalei, no ka aui ana o ka la, kipa ae la lakou ma
laila e noho ai.
Aia hoi he nui na kaikamahine maka palupalu o laila e noho ana, ike mai
la lakou i ka maikai o Umi ma, lalau mai la ia lakou i mau kane. A o
Umi hoi, no ka oi o kona kanaka maikai i mua o kona mau hoa hele,
nolaila, elua ana wahine.
I ko lakou noho ana i laila, hooholo iho la ko lakou manao, e huna ia
Umi, a e hoonoho ia ia me ka hana ole i kela mea i keia mea, a noho
wale iho la o Umi, e like ma ko lakou manao.
Public-domain text, read in full here on John Shaqi.
Reviews
Reviews
No reviews yet
Be the first to share your thoughts on this work.
Elsewhere in the archive
Join the Discussion
Join the discussion
Sign in to leave a comment or review.
Sign InorCreate an account