Fornander collection of Hawaiian antiquities and folk-lore, Volume 1 (of 3) : $b The Hawaiians' account of the formation of their islands and origin of their race, with the traditions of their migrations, etc., as gathered from original sources
History
Fornander collection of Hawaiian antiquities and folk-lore, Volume 1 (of 3) : $b The Hawaiians' account of the formation of their islands and origin of their race, with the traditions of their migrations, etc., as gathered from original sources
Folklore -- Hawaii; Hawaii -- Social life and customs; Hawaiian language -- Texts; Legends -- Hawaii
Ma keia noho ana o lakou i laila, hele aku la o Omaokamau, o Piimaiwaa,
o Koi, i ka mahiai i ka aina o ko lakou makuahunowai, a ma ko lakou
mahiai ana, mahalo mai la ko lakou makuahunowai i ka ikaika i ka
mahiai. Aka, o ko Umi mau makuahunowai, kaumaha ko laua manao, no Umi,
i ka mahiai ole. A mahope o laila, hele aku la lakou ma
Laupahoehoe-kai, e auau kai ai.
MOKUNA III.
KO UMI NOHO ILIHUNE ANA.
He akamai loa o Umi i ka heenalu ana, i kona wa e noho ilihune ana ma
Laupahoehoe. Ia ia e heenalu ana, heihei iho la laua o Paiea, he kanaka
akamai i ka heenalu, no Laupahoehoe. I ko laua wa e heihei ana, hooke
loa o Paiea ia Umi i ka papa heenalu, a eha loa ko Umi poohiwi. Nolaila
lilo ia i hala no Paiea e make ai ia Umi i ka wa e puni ai o Hawaii ia
Umi.
A hiki i ke kau aku o Laupahoehoe, holo aku la o Omaokamau, o
Piimaiwaa, o Koi, i ka hoehoe me kamaaina o laila, a loaa mai la ka
lakou aku, olioli iho lakou mau makuahunowai; aka, o ko Umi mau
makuahunowai, kaumaha loa laua, no ka laua hunona, i ka loaa ole o ke
aku. Nolaila, olelo mai ko Umi mau makuahunowai i na wahine a Umi: “Ina
paha ka puipui o ka olua kane a e ikaika ana i ka hoewaa, aina ke aku,
make hewa ko olua kino ia ia.”
Mahope o laila, olelo mai la kekahi mau kamaaina ia Umi, e holo e kaohi
waa na lakou, ae aku la no o Umi i ka lakou olelo, a holo aku la. Ma
keia holo ana o Umi i ke kaohi aku, a hoi mai la, haawi ia mai la kana
aku, malalo mai o ka lemu ka haawi ana mai a ka lawaia. A ike o Umi,
haalele aku la ia ia aku, aole i lawe mai, aka, kuai o Umi ia aku me
kekahi mea aku e ae, no ko Umi ike ana malalo mai ka haawi ana mai.
Nolaila, olelo aku la o Umi: “Eia kau aku o ka’u, he ia nui keia, he
uuku kau.” A pono ae la keia mea. Aole o Umi i ai i ua ia nei, hoihoi
aku la no ia a haawi na kona akua, na Kaili, aia no ma Hokuli kona wahi
i huna ai, me ka ike ole ia.
He mea mau ia Umi, ka holo i ke kaohi waa, a me ka lawe i aku na kona
akua na Kaili, ma ua wahi la i olelo ia maluna. Eia hoi ka mea haohao
loa ia, o ka pio mau o ke anuenue i luna o ia wahi. Nolaila, haohao o
Kaoleioku, a manao iho la o Kaoleioku, o Umi ka i laila, no ka mea, ua
lohe ia ko Umi nalowale ana. Alaila, hopu iho la o Kaoleioku i ka puaa
a iho mai la e ike ia Umi. A hiki ia, nana aku la ia i ke kino o Umi,
he kino hanohano, a kohu alii, a paa iho la kona manao o Umi. Alaila,
lalau iho la o Kaoleioku i ka puaa, a kaumaha aku la ia Umi, penei:
“Eia ka puaa e ke akua, he puaa imi alii.”
A pau ke kaumaha ana a Kaoleioku i ka puaa, kuu aku la ia i ka puaa a
ku ma ko Umi alo, alaila, huli hou mai la ka puaa ia Kaoleioku. Alaila,
ninau aku o Kaoleioku: “O Umi no oe?” “Ae,” mai la o Umi, “Ae, owau
no.” I aku o Kaoleioku: “E hoi kaua i ko’u wahi.” Ae aku la o Umi:
“Ae.” Ia wa, ike kona mau makuahunowai a me na kanaka a pau loa, he
’lii ka keia, o Umi, o ka Liloa keiki, ka mea a lakou i lohe iho nei,
ua nalowale.
Public-domain text, read in full here on John Shaqi.
Reviews
Reviews
No reviews yet
Be the first to share your thoughts on this work.
Elsewhere in the archive
Join the Discussion
Join the discussion
Sign in to leave a comment or review.
Sign InorCreate an account