Fornander collection of Hawaiian antiquities and folk-lore, Volume 1 (of 3) : $b The Hawaiians' account of the formation of their islands and origin of their race, with the traditions of their migrations, etc., as gathered from original sources
History
Fornander collection of Hawaiian antiquities and folk-lore, Volume 1 (of 3) : $b The Hawaiians' account of the formation of their islands and origin of their race, with the traditions of their migrations, etc., as gathered from original sources
Folklore -- Hawaii; Hawaii -- Social life and customs; Hawaiian language -- Texts; Legends -- Hawaii
Ia laua e moe ana ma Kemau, hiki mua aku la kekahi kanaka i ike ia laua
ma ke alanui, i mua o Kaoleioku ma Laupahoehoe, i Hilo, a olelo aku la:
“Eia ae na elemakule, o Nunu laua o Kakohe, ke hele mai nei i anei, i
ou la.” Ninau aku la o Kaoleioku: “Ahea laua puka mai i Hilo nei?”
“Apopo, a kela la aku hiki mai.” “Heaha la ka laua huakai nui e hele
mai ai?” I aku ua poe nei: “E hele mai ana e nana i ka pono o kau
hanai, a me ka pono ole, no ka mea, ua hana mai nei ka laua hanai, o
Hakau, ia laua i na mea pono ole.”
A lohe o Kaoleioku a me Umi i keia olelo, olioli loa o Kaoleioku, a
pahapaha aku la o Kaoleioku i mua o ka lehulehu, i ka lilo o ka aina no
kana hanai no Umi, no ka mea, he kanaka akamai o Kaoleioku i ke
kilokilo, a me ka nana ana i ke kino o ke kanaka; nolaila kona apo koke
a malama i ke kino o Umi.
Nolaila, hana maalea iho la o Kaoleioku i ke ano o kana mau hana, a Umi
e hana aku ai i mua o Nunu laua o Kakohe, ke hiki mai laua ma ko
Kaoleioku a me ko Umi wahi.
I ka po alima o ka la o na elemakule i ke alanui, hoomakaukau iho la o
Kaoleioku i ka ai, ka ia, ka puaa, ka moa, ka awa. Kena aku la o
Kaoleioku i ke kanaka, e hele e oki i pauku wahie. Ua like kona nui me
na anana elua ke apo ae, a o kona loa, ekolo iwilei. A loaa ua pauku
ohia nei, olelo aku la o Kaoleioku: “E wawahi a liilii, alaila, pua hou
ae o waho a paa, a like no me ka pauku mua.” A o kekahi mau kanaka hoi,
e kohi i ka pu awa a puni, a o kekahi mau kanaka hoi, nakinaki iho la i
ka puaa a paa i ke kaula a paa. Pela ko Kaoleioku hoomakaukau ana, i
hiki ai ia Umi, ke hana i mua o na elemakule, o Nunu laua o Kakohe.
Nolaila, ua maalea o Kaoleioku ma keia mau hana a pau loa a kakou e iki
nei.
Eia ke ano o keia mau hana a Kaoleioku: i ko Umi wa e hoa ai i ka umu o
ka puaa, alaila, e lalau oia i ka wahie, a kaka iho i ka pauku, o ka wa
ia e helelei liilii ai, ma o a maanei, alaila, e manao na elemakule he
ikaika io, pela ka puaa, ka pu awa.
A makaukau keia mau mea a pau loa, alaila, olelo aku o Kaoleioku ia
Umi: “E ke ’lii, apopo ka la o ko aina, pa ia oe. E hoolohe mai e ke
’lii, i na e malama oe i keia mau kauoha a’u, apopo pa ka aina ia oe; i
malama ole oe, aole e ola keia mau iwi ia oe, kaulai wale ia ae no i ka
la.”
Ma keia mau olelo a Kaoleioku, ua oluolu ia i ko ke ’lii mau maka, a ua
ae aku no oia i na olelo a pau loa, e malama a e hana aku e like me ia.
I aku o Kaoleioku ia Umi: “E moe kakou i keia po, a huli ke kau o ke
aumoe, pii au i uka i na koele a kaua, me na kanaka a pau loa, aohe
kanaka a noho iho me oe, o au wahine wale no ke noho me oe. Ina i hoea
mai na wahi elemakule i ke kakahiaka o ka la apopo, i ninau mai ia’u,
alaila, e manao oe o laua ia, hoomakaukau aku oe i mua o laua, ma na
mea a pau loa.”
A pau ke kauoha a Kaoleioku ia Umi, moe iho la lakou a huli ke kau o ka
po, pii aku la o Kaoleioku me na kanaka i uka i ke koele, moe iho la o
Umi me na wahine a hiki i ke ao ana.
Public-domain text, read in full here on John Shaqi.
Reviews
Reviews
No reviews yet
Be the first to share your thoughts on this work.
Elsewhere in the archive
Join the Discussion
Join the discussion
Sign in to leave a comment or review.
Sign InorCreate an account