Fornander collection of Hawaiian antiquities and folk-lore, Volume 1 (of 3) : $b The Hawaiians' account of the formation of their islands and origin of their race, with the traditions of their migrations, etc., as gathered from original sources
History
Fornander collection of Hawaiian antiquities and folk-lore, Volume 1 (of 3) : $b The Hawaiians' account of the formation of their islands and origin of their race, with the traditions of their migrations, etc., as gathered from original sources
Folklore -- Hawaii; Hawaii -- Social life and customs; Hawaiian language -- Texts; Legends -- Hawaii
Hele aku la o Omaokamau a hiki i o Hakau la, lalau iho la i ka auwae a
lole ae la i luna, i iho la o Omaokamau: “A make na Omaokamau, na Umi.”
A lohe ka lehulehu i keia olelo a Omaokamau, ia wa lakou i hailuku ai i
na pohaku ia Hakau, a make iho la o Hakau. O ka pohaku hoi, ku iho la
ke ahua maluna o Hakau. O ka laau hoi a na kanaka i pii ai, o ka puoa
no ia o Hakau.
A make o Hakau, lilo ae la ke aupuni o Hawaii a puni ia Umi. Ko iho la
na mea a Kaoleioku i noonoo mua ai i loko o ka wa ilihune. A o
Kaoleioku hoi, lilo ae la ia i kahuna nui na Umi, na kana alii, o na
kahuna hoi a Hakau, noho mai la lakou malalo o Kaoleioku, Nunu a me
Kakohe a me Umi ke ’lii.
MOKUNA V.
NO KA LILO ANA O UMI I ALII NO HAWAII.
Ua make o Hakau, a ua lilo ae la o Umi i alii no Hawaii, a puni. Mahope
o ka make ana o Hakau, hoi mai la na kanaka i hoouua ia ai i ke
kuahiwi, me na laau. A hiki lakou, nana mai la e noho aku ana o Umi, a
me kona mau kanaka. Nolaila, noonoo iho la lakou, ua make ko lakou alii
o Hakau, uwe iho la lakou ia ia, aka, aole i mahuahua ko lakou aloha
nona, no ka mea, he ’lii hana ino, a he ’lii luku wale i na kanaka.
Penei ka Hakau hana, i kona wa e noho alii ana: Ina mahalo ia ke kane,
i ke kanaka maikai, a me ka wahine i ka maikai, he luku wale no ka
Hakau. Ina mahalo ia ke poo i ka palahalaha maikai, alaila, ma ke poo e
oki ai, ina ma ke kino ka mahalo ia, alaila, ma ke kino e oki ai, ina
ma na maka ka maikai, malaila no e poalo ai, a pela aku no. I kekahi
manawa, nana aku la kekahi kahuna a Hakau i kekahi keiki opiopio, a
olelo aku la i na makua o ua keiki la, he keiki maikai loa keia o ke
kino, aohe ona kina. A lohe o Hakau i keia olelo ana, hoouna aku la ia
i ka elele, e lawe mai i ke keiki a mua o kona alo, a hiki mai la ke
keiki, ooki ae la ke ’lii o Hakau, ma waena konu o ke kino o ke keiki,
a moku iho la. Lohe aku la na makua i keia hana a Hakau, alaila, olelo
wanana iho la kona makuakane, penei: “Ooki pahupu iho la ia i kuu
keiki, pela e ooki pahupu ia ai kona noho aupuni ana. A ka la kauila o
ke akua, oia kona la e make ai.” Nolaila, ua hookoia.
A hiki mai la ka po o Muku (oia ka pau ana o ka malama), hele aku la na
kahuna a me ko lakou mau kanaka, e kapapa ulua, a hiki i kahi o na waa,
hookoele ma ka niao o na waa. A i loko o ia wa, hele mai na kanaka,
alaila, hopu ia lakou a pepehi ia a make, alaila, hoolou i ka makau ia
Manaiakalani; ina aole ia, o ka limukala ka maunu, e hoolou ai i ka
makau, a lawe aku i ka heiau. Aka, ua lilo keia hana ana i pomaikai no
Kaoleioku.
Ma keia noho alii ana o Umi ia Hawaii a puni, mahele iho la ia i ka
aina no kona mau alii. Penei kona mahele ana: O Kau no Omaokamau; o
Puna no ke aikane a Umi; o Hilo no Kaoleioku; o Hamakua no Piimaiwaa; o
Kohala no Koi; o Kona no Ehu.
KA LILO ANA O KAOLEIOKU I KAHUNA NA KE ’LII, NA UMI.
A pau ko Umi mahele ana i na aina no kona poe ponoi, ku mai la o
Kaoleioku i waenakonu o ke ’lii a olelo mai la penei:
Public-domain text, read in full here on John Shaqi.
Reviews
Reviews
No reviews yet
Be the first to share your thoughts on this work.
Elsewhere in the archive
Join the Discussion
Join the discussion
Sign in to leave a comment or review.
Sign InorCreate an account