inhumanis Hæreticis, in nauem induceret. Quattuor igitur millium Librarum stipem de principibus viris ac feminis ex Aula, paucis diebus, corrogat, quantum erat opus ad nauem instruendam; eaque collate summa, Caluinianos illos duos nautica societate deiicit, simulque idoneam fortem constituit, vnde Canadicæ negotiationis præfecti perpetuam quotannis pensionem nostræ Missioni penderent. Sublatis itaque, illius feminæ industria, quæ nos morabantur impedimentis, ternis serè mensibus adornandæ naui consumtis, huius tandem sæculi anno vndecimo, ante diem sextum calendas Februarias, è littore Dieppensi, Deo duce, soluimus, totóque quadrimestri nauigantes Campsæum in portum, Australis littoris Nouæ Franciæ appulsi sumus; inde centum viginti leucarum vel maritima, vel terrestri via Portum [572] Regium lætantes iniuimus. Quæ sollemnia sunt Societatis hominibus in eo nautico cursu pietatis, demissionis, humanitatis erga omne hominum genus, hæc, tantò minùs ab nostris omissa sunt, quòd ingentis momenti expeditio instituebatur, & præter Caluinianos nonnullos, iis præfectis vel sociis rei nauticæ vtebamur, quos, nostræ consuetudinis ratione, omnino oportebat de Societatis Instituto rectiùs, quàm imbuti accesserant, imbui. Appellentibus nobis ad illius orbis littora nauigium, factus est obuiam Champlænius, cum cætera virtute, tum septenni iam illius maris nauigatione clarus, quem summo nostro stupore spectauimus aduersum glaciatas aquæ moles, ingentibus terræ collibus magnitudine pares, maximis animis, ac singulari industria & arte decertantem, interque illa pericula fortiter enauigantem. De Sancto-Laurentio, amne Canadiensium maximo, scribit idem Camplænius in nauigationum commentariis, eius summas aquas tribus totis in imum vlnis conglaciari Ianuario, & insequentibus mensibus duobus ab ostio sursum versùs, centum leucarum itinere, nec vltrà procedere rigorem aquæ, cum tamen nulla pars fluminis, directo alueo ab occasu in ortum manantis, sit Aquilonibus altera propior, aut montibus ad apricationem tectior. Addit etiam, ineunte Aprili, soluta glaciei tanta vi, Sancti-Laurenti laxissimum ostium congelatis molibus pæne obstrui, quas ait in altum mare longiùs prouectas, duodenis diebus, quotannis ferè liquari.