The Maya Chronicles: Brinton's Library Of Aboriginal American Literature, Number 1
History
The Maya Chronicles: Brinton's Library Of Aboriginal American Literature, Number 1
Maya language -- Glossaries, vocabularies, etc.; Maya language -- Texts; Mayas -- Antiquities; Mayas -- History
15. Cuchi mahun ilabac ɔulob Españolesob ca chuci Jeronimo de Aguilar
tumenob a Cusamilob; lai lae u chun yohelabal peten tulacal lae yoklal
ɔoci u xinbaltabal uchi lumob tulacal, lai tah oklal ma talan uchi lumob
peten tulacal lai tun cin ɔolic[202-1] tu tan Ahau ca tu cuchi tu tan
Ahau Ah Macan Pech D^n Pedro Pech _y_ u cuchteelob yax cħibalob u
nacomob tu pachob tulacal binob tu pach yoklal utzilob Ahau ylal u
uichob u maseual uinicob; caix tu te ta lahun cakal u nucil uinicob u
bines tu pach ti Ahau Rey ahtepal u tzicob ti messa nachi ti España,
heix mac xenahi[202-2] tu tzicile tu tan Rey ahtepale; lai tun tu yala
Ahau ca u bote patanob tulacal, yal u mehenob tulacal, heix ton Ah
Pechob yaxcħibal uai ti lum _y_ yaxcħibal tal ti Cupul, ca bin tu yalah
yabil peten _y_ yabil maya uinicob u bal lum, caix bin tu tzolah u xocan
tu tanil ca noh Ahau ca uɔac[202-3] u talel heɔbil u chi lum u Chinante
Ahau; bay tun chacanhic ca lumil lae lai Aguilar, lae te hantabi tumen
ah Naum Ah Pot Cusamile tu yabil 1517 años; lai yabil hauic cħa katun,
lae lai hauic u uacuntabal u tunil balcah, yoklal hunhunkal tun u talel
uaatal u tunil balcah cuchi ti man uluc ɔul Españolesobe Cusamil cuchi
uaital petenil; tumen ulic Españolesob ca t haui u betabal.
16. 1519 años lai yabil yax ulcob Españolesob uai Cusamil tu yox mal,
Fernando de Cortes _y_ Espoblaco Lara. A 28 de Febrero cuchi ca uliob
Cusamilob u yax mal ahohelilob hahal u cibel than. Lai yabil cuchcob tu
Chicħen tah mak opile ti tun yax oheltabi u Chicħeen Ytza tumen noh
Españolesob D^n Fran^co de Montejo Adelantado, u halach uinicob ca ɔanob
tu Chicħen Ytza.
17. 1521 años tu yoxlahunpiz u kinil agosto chucic u lumil Mexico tumen
Españolesob; uchci u yox katun tabalob[203-1] Españolesob tumen cah
tulacal uai tu cahal Cupule; cauthi katahob Ah Ceh Pech tu cimil Zalibna
_y_ etahau Lenpot Tixkocħoh tu provinciail Ticanto _y_ yicnal ah
Kinichkakmo Ytzmal u nup u than holtun Ake; lai yabil lae uchic u kuchul
Españolesob tu Chicħeen Ytza tu caten u heɔob u Chicħen Ytza, ti ca uli
Capitan D^n Fran^co de Montejo yahtohil yahtochil Naocom Cupul kuchal u
cah. Hunkal hab yax kuchcob tu Chicħen Ytza ti u kabahob ah makopilobe
ah ɔuɔopob.
18. 1542 años lai hab ca u heɔahob lum Espanolesob ti Hich can Ziho
chuncan u nup u than Kinich Kakmo ahkin _y_ Ahtutul Xiu yahaulil
cabecera Mani u pol u meta u heɔahob yaxcħibalob, lai yax hoppic yocol
patan tiob lae tu yoxten tun yulelob ta lumil, ca tun hunkul culhob, lae
heklai culicob; helelae u hunten, ulcobe tu Chicħen Ytzae ti u yax
makahob oop, matech u makal lai oop, ca u makahop Espanolesob u kabatcob
ahmakoopilob; u caten ulcobi tu Chicħene ca [204-1]u tocahob naobon
Cupul; tu yoxten yulelobe ca tun hunkul culhiob lae lai yabil lae 1542
años lai tun hunkul culhiob uai ti lum Ychcanzi hoo--yanilob, helelae
oxlahun Kan ahcuchhab ti Maya xoclae.
Public-domain text, read in full here on John Shaqi.
Reviews
Reviews
No reviews yet
Be the first to share your thoughts on this work.
Elsewhere in the archive
Join the Discussion
Join the discussion
Sign in to leave a comment or review.
Sign InorCreate an account